امروز: یکشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۸ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۸/۲/۲۵ - ۰۹:۳۳
شناسه خبر: ۴۶۰۶۴۸
 
پولی که به جای خزانه تولید به جیب دلالان می‌رود
رانت ۱۲ هزار میلیاردی در بازار خودرو
خودرونگاران - قیمت‌گذاری دستوری در حالی همچنان بر صنعت و بازار خودرو کشور حکمرانی می‌کند که از دل این سیاست دولتی، رانتی ۱۲ هزار میلیارد تومانی نصیب دلالان شده و این وسط سر خودروسازان و مصرف‌کنندگان واقعی بی‌کلاه مانده است. دولت نیز در این ماجرا به نوعی متضرر شده است، چه آنکه باید بار بی‌پولی خودروسازان را به واسطه پرداخت تسهیلات هنگفت به دوش بکشد، آن هم در این مقطع که خود با کمبود منابع مالی دست و پنجه نرم می‌کند.

 به گزارش خودرونگاران  به نقل از دنیای اقتصاد، سال‌هاست دولت‌ها در ایران برای جلب رضایت کاذب مشتریان، در قیمت‌گذاری خودروهای داخلی دخالت می‌کنند و طی بیش از یک دهه گذشته هیچگاه جرات و جسارت اجرای کامل فرمول آزادسازی قیمت را در بازار خودرو نداشته‌اند. از دولت نهم و دهم که قیمت‌گذاری در حاشیه بازار را لغو و کار را به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و شورای رقابت سپرد گرفته تا دولت یازدهم و دوازدهم که شورای رقابت را حذف و ستاد تنظیم بازار را جایگزین کرد، همه به نوعی سیاست سرکوب قیمت را در بازار خودرو اجرا کرده و فقط شدت و ضعف‌شان متفاوت بوده است. طبق این سیاست (که در دنیا تقریبا منسوخ شده)، دولت مستقیم وغیر مستقیم محدوده مجاز افزایش قیمت را تعیین و به خودروسازان که به هر حال دولتی محسوب می‌شوند، اجازه نمی‌دهد متناسب با نرخ بازار، قیمت محصولات‌شان را تعیین کنند. در نتیجه، قیمت‌ها در بازار خودرو دونرخی شده و هر فردی بتواند خودرو از در کارخانه تحویل بگیرد، با فروش آن در بازار آزاد کلی سود به جیب خواهد زد.این روند تبعات منفی زیادی به دنبال داشته و دارد، که رانت چند هزار میلیارد تومانی فقط یک مورد آن به شمار می‌رود. مسائلی مانند افت تولید، زیان انباشته خودروسازان، عدم پرداخت سر وقت مطالبات قطعه‌سازان و افت کیفی نیز دیگر تبعات قیمت‌گذاری دستوری هستند که با وجود اثبات آنها (به علاوه رانت‌های هنگفت)، دولت‌ها باز هم حاضر به حذف سیاست قیمت‌گذاری دستوری نشده‌اند.
زیان توامان خودروسازان و مشتریان

اما ماجرای رانت 12هزار میلیارد تومانی از کجا آب می‌خورد و مقصر آن کیست؟ برای پاسخ به این پرسش، به سراغ آمار فروش خودروسازان طی حدودا یک سال گذشته می‌رویم تا با محاسبه اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها، به رانت 12 هزار میلیارد تومانی برسیم. اگر بنا را بر اظهارات چندی پیش مسوولان وزارت صنعت،معدن و تجارت بگذاریم، دو خودروساز بزرگ کشور در مجموع چیزی حدود 780 هزار دستگاه تعهد معوق دارند و ایران خودرو و سایپا باید تا سال 99 تعهدات معوق مربوطه را رفع کنند. البته با اضافه کردن تعهدات مربوط به فروش فوری دو سه ماه گذشته خودروسازان، می‌توان به عدد 800 هزار دستگاه به‌عنوان تعهدات کلی ایران خودرو و سایپا رسید. اگر آن طور که روند اقدامات و مصاحبه‌های مسوولان وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد، سیاست قیمت‌گذاری دستوری همچنان ادامه داشته باشد، زیانی هنگفت نصیب خودروسازان خواهد شد و سودی بی‌دردسر و کلان به جیب دلالان خواهد رفت، ماجرایی که طی این سال‌ها تکرار شده و تکرار.

برای آنکه مشخص شود سیاست قیمت‌گذاری دستوری چه رانت بزرگی را در بازار خودرو به وجود آورده و چه ضرر و زیانی را نصیب خودروسازان کرده و مشتریان و البته دولت را چگونه به دردسر انداخته، کافی است حداقل اختلاف قیمت کارخانه و بازار 800 هزار تعهد شرکت‌های خودروساز را در این عدد ضرب کنیم تا متوجه عمق فاجعه شویم. اگر ملاک محاسبه را کف اختلاف قیمت در نظر بگیریم، باید به سراغ پراید برویم، خودرویی که اختلاف قیمت کارخانه و بازار آن در مقطع فعلی چیزی حدود 15 میلیون تومان است. این 15 میلیون تومان را که به‌عنوان میانگین (حداقل میانگین فرضی) ملاک قرار دهیم، با ضرب آن در 800 هزار خودرو (تعهدات معوق خودروسازان) به عدد 12 هزار میلیارد تومان می‌رسیم. به عبارت بهتر، سیاست قیمت‌گذاری دستوری سبب می‌شود 12 هزار میلیارد تومان نقدینگی به جای آنکه به خزانه تولید وارد شود، به جیب دلالان برود. این عدد در شرایطی به دست آمده که میانگین اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها، حداقل ممکن لحاظ شده، حال آنکه «معدل اختلاف» بالاتر است و بنابراین عدد واقعی رانت در بازار خودرو نیز بیش از اینهاست. طبعا اگر قیمت‌گذاری دستوری در میان نبود، 12 هزار میلیارد تومان موردنظر نصیب صنعت خودرو می‌شد و دلالان نمی‌توانستند تا این حد بی‌دردسر و راحت، چنین پولی را حاصل کنند.

در این شرایط اما ممکن است این پرسش پیش بیاید که نفع و زیان مشتریان در این ماجرا چیست و رانت 12 هزار میلیاردی کجا به آنها ضربه زده است؟ برای پاسخ به این پرسش، بهتر است ماجرا را از سمت دیگر نگاه کرده و فرض کنیم قیمت‌گذاری دستوری و رانت موردنظر وجود نداشت. در این حالت، اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها به سمت صفر میل می‌کرد و به شرط عرضه مناسب محصولات خودروسازان، منحنی قیمت رفته رفته پایین می‌آمد و این موضوع به نفع مصرف‌کنندگان واقعی بود. این در حالی است که هم اکنون دلالی و واسطه‌گری ناشی از اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودروها، عاملی در جهت صعودی شدن منحنی قیمت به حساب می‌آید.

نکته دیگری که از دل قیمت‌گذاری دستوری و منحرف شدن مسیر 12 هزار میلیارد تومان نقدینگی موردنظر بیرون می‌آید، ضرر و زیان حاصل از آن در حوزه تولید و همچنین کیفیت محصولات است. مساله اینجاست که اگر نقدینگی موردنظر به جای جیب دلالان به خزانه تولید می‌رفت، هم تیراژ قابلیت افزایش داشت و هم کیفیت. خودروسازان و قطعه سازان کشور در حال حاضر دو مشکل مشترک دارند، یکی تحریم‌های ایالات متحده آمریکا و دوستان و دیگری کمبود منابع مالی. در بخش تحریم که خیلی کاری از دست کسی بر نمی‌آید، اما در ماجرای کمبود نقدینگی، اثر منفی قیمت‌گذاری دستوری کاملا مشهود است. اگر نبود این سیاست دولتی، خودروسازان می‌توانستند محصولات‌شان را با قیمتی حداقل نزدیک به بازار بفروشند و آنگاه، همین 12 هزار میلیارد تومان موردنظر به خزانه آنها وارد می‌شد. به تبع آن، خودروسازان می‌توانند ‌مطالبات قطعه‌سازان را پرداخت کنند و این به معنای تسهیل تامین قطعات داخلی است. طبعا هر چه تولید بالا برود، عرضه به بازار نیز افزایش و آنگاه منحنی قیمت در مسیری نزولی قرار می‌گیرد. از آن سو اما پرداخت مطالبات قطعه‌سازان، در حوزه کیفی نیز نمود پیدا می‌کرد و نفع آن مستقیما به مصرف‌کنندگان واقعی می‌رسید. بارها عنوان شده که کیفیت قطعات خودرو به دلیل عدم پرداخت سر وقت مطالبات قطعه‌سازان، کاهش یافته و در نتیجه، سطح کیفی خودروها هم پایین آمده است. در واقع وقتی خودروسازان نمی‌توانند به دلیل کمبود منابع مالی، طلب قطعه سازان را پرداخت کنند، آنها برای مدیریت هزینه‌های تولید، چاره را در کاهش کیفیت می‌بینند و خواسته یا ناخواسته در مسیر افت کیفی می‌افتند. با توجه به مشکلاتی که قیمت‌گذاری دستوری بر سر راه تولید و کیفیت خودروها ایجاد کرده، آیا جز این است که زیان اصلی این سیاست دولتی (جدا از خودروسازان) در نهایت به مشتریان وارد می‌شود؟
دولت هم ضرر می‌کند

از مشتریان و خودروسازان که بگذریم، دولت هم از ناحیه قیمت‌گذاری دستوری و رانتی که از دل این ماجرا نصیب دلالان می‌شود، زیان کرده و می‌کند. جدا از مسائل اجتماعی مربوطه (فشار افکار عمومی به دولت برای کاهش قیمت و افزایش کیفیت خودروها) این زیان از ناحیه رانت ایجاد شده در بازار خودرو نیز کاملا ملموس است. همان طور که محاسبات نشان داد، فقط در مقطع فعلی، آغوش بازار خودرو برای 12 هزار میلیارد تومان رانت باز شده و از آن سو خودروسازان به دنبال دریافت تسهیلات از دولت هستند. دولت سال گذشته تصمیم گرفت برای نجات خودروسازان از ورطه تعطیلی، رقمی معادل رانت موردنظر را به‌عنوان تسهیلات در اختیار زنجیره خودروسازی کشور قرار دهد، آن هم در شرایطی که اقتصاد کشور با رکود دست و پنجه نرم می‌کند و بانک‌ها بوی ورشکستگی می‌دهند و تورم صعودی شده است. به عبارت بهتر، دولت تصمیم گرفت به نوعی معادل رانتی را که سیاست‌هایش به بازار خودرو تزریق کرده، تسهیلات در اختیار صنعت خودرو قرار دهد، هرچند تا به امروز موفق به پرداخت فقط4هزار میلیارد تومان آن شده است. حال پرسش اینجاست چرا دولت برای خود و خودروسازان دردسر ایجاد کرده و به جای آنکه اجازه دهد نقدینگی صنعت خودرو از مسیر طبیعی (فروش با قیمت آزاد) حاصل شود، راه پردردسر و سخت تسهیلات‌دهی را برگزیده است؟

طبق محاسبات انجام شده، اگر دولت مانع اجرای فرمول قیمت‌گذاری در حاشیه بازار (مصوبه‌ای که خود پایه گذارش بود) نمی‌شد، زنجیره خودروسازی کشور اصلا نیازی به تسهیلات نداشت، زیرا نقدینگی 12 هزار میلیارد تومانی به جای جیب دلالان، روانه خزانه تولید می‌شد. با توجه به آنکه اجرای سیاست قیمت‌گذاری دستوری سابقه‌ای بیش از یک دهه دارد، می‌توان ادعا کرد چند برابر رقم 12 هزار میلیارد تومان فعلی در این سال‌ها از کف صنعت خودرو رفته و کام دلالان را شیرین کرده است. با این حال، دولت همچنان بر طبل قیمت‌گذاری دستوری می‌کوبد و داستان رانت در بازار خودرو و ضرر و زیان مشتریان و خودروسازان و خود دولت کماکان ادامه دارد.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۳ + ۱
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۶:۲۳
حذف پراید از جاده‌ها و توقف شماره‌گذاری تدبیر مسئولان را می‌طلبد
خودرونگاران - رئیس پلیس راه کشور گفت: حذف از جاده و توقف شماره‌گذاری پراید در سال ۹۹ در کشور نیازمند هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی مربوط و تدبیر مسئولان است.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۶:۱۲
شرایط تبدیل خودرو پژو ۴۰۵ دوگانه سوز اعلام شد+ جدول
خودرونگاران - شرایط تبدیل خودرو پژو ۴۰۵ دوگانه سوز به صورت اختیاری برای مشتریان این خودرو اعلام شد.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۵:۳۰
ثبات قیمت محصولات ایران خودرو
خودرونگاران - برخی محصولات ایران خودرو امروز (۹۸/۶/۲۴) در بازار آزاد با ثبات نسبی در قیمت همراه است.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۵:۱۹
دستور العمل اعزام اتوبوس زائران اربعین حسینی (ع) به کشور عراق ابلاغ شد
خودرونگاران - معاون حمل و نقل سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای کشور طی دستورالعملی نحوه فعالیت، اعزام سرویس و ارائه خدمات شرکت های مسافربری فعال در خطوط برون مرزی دارای قرارداد حمل و نقل منظم مسافر ...
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۵:۱۵
کاهش دوباره قیمت خودرو
خودرونگاران - ریزش قیمت خودرو در بازار امروز نیز تداوم یافت.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۵:۱۲
فروش فوری به چاه جدیدی برای خودروسازان تبدیل شده است
خودرونگاران - عضو هیات رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس می‌گوید در صورتی که فروش فوری خودروسازان کنترل نشود و خودروسازان بدون ضابطه اقدام به فروش کنند، فروش فوری به چاه جدیدی برای آن ها تبدیل خواهد شد...
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۵:۰۸
خودروی خورشیدی جدید تویوتا می تواند تا ابد حرکت کند
خودرونگاران - شرکت تویوتا قصد دارد با همکاری چند شرکت دیگر خودروی خورشیدی تولید کند که هرگز نیاز به شارژ ندارد و بدون توقف به طور دائمی قادر به حرکت است.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۴:۱۲
این ۵ خودرو، پرطرفدارترین در اینستاگرام هستند + تصاویر
خودرونگاران - این روزها استفاده از اینستاگرام به شدت افزایش پیدا کرده است. علاقه‌مندان به خودرو نیز در این نرم‌افزار کم نیستند و تصاویر خودروهای مختلف را به اشتراک می‌گذارند.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۴:۰۹
قیمت خودرو به کجا می‌رود؟
خودرونگاران - رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو گفت: فروشنده در بازار خودرو زیاد و خریدار کم است در نتیجه احتمال دارد افراد خودروهای خود را زیر قیمت به فروش برسانند، افرادی که می‌خواهند خ...
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۳:۳۳
پیش‌بینی بحران تقاضا در بازار خودرو تا سال بعد
خودرونگاران - با وجود اینکه گمان می‌رفت پس از افزایش قیمت‌ها تقاضا برای خودرو به شدت افت کند اما این اتفاق روی نداد و پیش‌بینی می‌شود بازار خودرو در سال آینده به سمت بحرانی جدی در تقاضا برود و خودروس...
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۳:۳۰
احتمال تمدید مهلت برای توقف خطوط تولید خودرو‌های غیراستاندارد
خودرونگاران - خبر توقف شماره گذاری پراید از سال آینده و همچنین توقف خط تولید پژو ۴۰۵ که از سال‌های گذشته و همزمان با الزام اعمال استاندارد‌های هشتادو پنج گانه در صنعت خودرو مطرح شد، از سال آینده وارد ...
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۳:۲۷
خودروی تولید ۱۹۰۱ مرسدس با فناوریهای جدید احیا شد
خودرونگاران - یک شرکت خودروسازی با الهام از خودرویی که در سال ۱۹۰۱ ساخته شده ، طرح اولیه از اتومبیلی را ارائه کرده که همان ظاهر قدیمی را دارد اما مجهز به فناوری های نوین است.
۱۳۹۸/۶/۲۴ - ۱۲:۴۳
خصوصی‌سازی قانونی است که کسی نمی‌تواند مانع آن شود
خودرونگاران - یک عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به قانونی شدن طرح خصوصی‌سازی شرکت‌های خودروسازی گفت: صنعت خودروی ما به زودی خصوصی خواهد شد چراکه این موضوع قانون است و لازم الاجرا.
۱۳۹۸/۶/۱۶ - ۱۰:۳۵
لیست خودروهای جدیدی که تا آخر ۹۸ به بازار می‌آیند + عکس
خودرونگاران - دو کراس اوور و سه سدان کاملا جدید در کنار اصلاح محدود تعدادی از خودروهای مونتاژ داخل. این فهرست جدیدترین محصولاتی است که در گیر و دار تحریم و مشکلات ناشی از آن قرار است رنگ و لعابی تازه ...
۱۳۹۸/۶/۲۲ - ۱۲:۰۰
واردات قطعات خودرو در اختیار افراد محدودی است
خودرونگاران_عضو هیات رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس می‌گوید واردات قطعات خودرو در اختیار افراد محدودی است که این امر فساد و انحصار ایجاد می‌کند.
۱۳۹۸/۶/۱۶ - ۱۰:۴۰
تعهدات معوق خودروسازان به ۴۱۰ هزار خودرو رسید
خودرونگاران - رئیس سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان گفت: تعداد تعهدات معوق خودروسازان ۴۱۰ هزار دستگاه است که تا پایان سال تحویل مشتریان می‌رسد و این رقم صفر خواهد شد.
۱۳۹۸/۶/۱۷ - ۱۱:۲۴
خودروسازان از فرصت تجدید ارزیابی دارایی استفاده کنند
خودرونگاران - وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه واحدهای صنعتی و خودروسازان باید از فرصت تجدید ارزیابی دارایی استفاده کنند، گفت: مجوزی صادر شده که تمام واحدهای صنعتی از فرصت تجدید ارزیابی دارایی‌ها...
۱۳۹۸/۶/۱۶ - ۱۲:۵۲
واردات خودرو از مناطق آزاد اتفاق نخواهد افتاد
خودرونگاران - دبیر انجمن واردکنندگان خودرو گفت: واردات خودرو از مناطق آزاد اتفاق نخواهد افتاد و تفاوتی بین واردات از این مناطق با سایر مناطق وجود ندارد.
۱۳۹۸/۶/۱۷ - ۱۲:۱۴
لابی خودروسازان برای ابتر ماندن طرح ساماندهی صنعت خودرو
خودرونگاران - سخنگوی کمیسیون اصل ۹۰ مجلس می‌گوید طرح "ساماندهی صنعت خودرو" یک شبه به تصویب نرسیده و حتی بیشتر از زمان قانونی در کمیسیون صنایع و معادن مانده و مورد بررسی قرار گرفته است.
۱۳۹۸/۶/۱۷ - ۱۴:۰۲
تحویل ندادن خودروهای پیش فروش شده جرم است
خودرونگاران - سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس می‌گوید براساس تحویل ندادن خودروهای پیش فروش شده جرم است و مجازات خاص خود را دارد.
۱۳۹۸/۶/۱۶ - ۱۳:۱۰
سیگنالی برای ادامه کاهش نرخ خودرو دریافت نمی‌شود!
خودرونگاران - بازار خودرو به‌ظاهر درمسیر کاهش نرخ حرکت می‌کند و میزان تولید خودروسازان نیز شکلی صعودی به‌خود گرفته، اما همچنان میزان تولید و عرضه خودرو متناسب با نیاز بازار نیست.
۱۳۹۸/۶/۱۷ - ۱۶:۲۲
جزییات فروش نقدی و اقساطی محصولات سایپا ویژه ۲۰ و ۲۱ شهریور
خودرونگاران - طرح فروش نقدی و اعتباری ویژه تنظیم بازار ۴ محصول شرکت سایپا ویژه روزهای ۲۰ و ۲۱ شهریورماه ادامه خواهد داشت.
۱۳۹۸/۶/۱۷ - ۱۶:۱۷
طرح جدید فروش اقساطی محصولات ایران خودرو ویژه ۲۰ شهریور ۹۸
خودرونگاران - طرح جدید فروش اقساطی محصولات ایران خودرو ویژه تنظیم بازار مجددا از روز چهارشنبه این هفته آغاز خواهد شد.
۱۳۹۸/۶/۲۲ - ۱۵:۱۶
رایزنی‌های بی‌نتیجه برای ترخیص خودروهای دپو شده در گمرک
خودرونگاران_ بعد از پایان مهلت ترخیص خودروهای دپو شده در گمرک با وجود رایزنی‌ها و ارائه پیشنهادات در رابطه با ایجاد راهکاری برای خودروهای باقی مانده، هنوز هیات دولت تصمیمی در این باره نگرفته و صاحبان ...
۱۳۹۸/۶/۲۰ - ۱۲:۰۷
عوامل سه گانه ای که می تواند باعث رشد سایپا شود
خودرونگاران - سایپا با انتشار گزارش مرداد ماه سبب شد تا بازار، تحول فروش را در این شرکت شاهد باشد. این تحول در فروش سبب اقبال به سهام شرکت و رشد قیمتی از یک سو و افزایش کف حمایتی در سهم از سوی دیگر ش...
۱۳۹۸/۶/۲۱ - ۱۱:۰۵
مردم مراقب کلاهبرداران در پوشش امداد خودرو باشند!
خودرونگاران_ سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای اعلام کرد: تماس تلفنی با هموطنان جهت صدور کارت هوشمند اشتراک امداد خودروها، صرفاً بازاریابی شرکت‌های خصوصی است و برای دریافت آن اجبار قانونی ندارد و مردم...