امروز: دوشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۸ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ - ۱۵:۳۳
شناسه خبر: ۴۵۸۵۹۴
 
در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید شد
ایجاد فضای رانتی در صنعت خودروسازی با واگذاری سهام متقاطع شرکت‌ها
خودرونگاران_ طبق گزارش مرکز پژوهش های مجلس، واگذاری سهام متقاطع شرکت‌های خودروساز و به نوعی ادغام آنها به صورت یک کلاف پیچ در پیچ باعث ایجاد فضای رانتی و غیررقابتی در صنعت خودرو کشور شده است.

به گزارش خودرونگاران به نقل از فارس، طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان «بررسی آشفتگی ها در بازار خودرو و راه حل های فوری تسویه بازار»  بررسی چالش ها و آسیب ها در صنعت خودرو نشان می دهد که عمده نقاط ضعف در صنعت خودرو شامل نوع مالکیت و نحوه مدیریت در این صنعت و مداخله دولت و نظام حمایتی  تعرفه‌ای غیرهدفمند است.

با توجه به اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی، آنچه در خصوص واگذاری سهام شرکت‌های خودروسازی در کشور مشاهده شده است، واگذاری سهام شرکت‌های خودروسازی و خرید آن به صورت مستقیم و غیرمستقیم توسط شرکت‌های اقماری وابسته است. اگر چه براساس صورت‌های مالی حسابرسی شده منتهی به اسفندماه سال 1396 ، سازمان گسترش و نوسازی صنایع کشور دارای سهام 14.04 درصدی از شرکت ایران خودرو و سهام 17.31 درصدی از گروه سایپا است اما نحوه چیدمان اعضای هیئت مدیره این دو شرکت به نوعی در اختیار دولت و دولتی هستند. از پنج عضو هیئت مدیره شرکت ایران خودرو دو عضو، نماینده سازمان گسترش و نوسازی صنایع کشور و شرکت تعاونی کارکنان این سازمان هستند و سه عضو باقی مانده نیز نماینده شرکت‌های سرمایه‌گذاری سلیم، سازه و ساختمان ایرانیان و پیشگامان بازرگانی گل یار هستند. همچنین پنج عضو هیئت مدیره گروه سایپا متشکل از نمایندگان سازمان گسترش و نوسازی صنایع کشور، مؤسسه حمایت و بازنشستگی کارکنان فولاد و شرکتهای سرمایه‌گذاری رنا، سرمایه‌گذاری کارکنان سایپا و توسعه سرمایه رادین هستند.

نتایج بررسی ها مطابق نمودار زیر نشان می‌دهد حدود 41 درصد از سهام شرکت سایپا در اختیار شرکت‌های زیر مجموعه این شرکت است.

 

 

در واقع شرکت خودروسازی سایپا با استفاده از شرکت‌های اقماری زیرمجموعه خود و از طریق تسلطی که از طریق شرکت گروه صنعتی رنا دارد (شرکت سرمایه‌گذاری سایپا و شرکت گروه سرمایه‌گذاری کارکنان سایپا به ترتیب 39.14 و 15.88 درصد از سهام شرکت سرمایه‌گذاری گروه صنعتی رنا را دارا است و شرکت سرمایه‌گذاری گروه صنعتی رنا نیز 16.33 درصد از سهام گروه سایپا را در اختیار دارد) عملاً عمده سهام خود را در اختیار دارد.

شرکت‌های خودروسازی شرکت‌هایی ایجاد کرده‌اند که اقدام به خرید سهام شرکت مادر می‌کنند، محل تأمین اعتبار این شرکت‌ها خالی از ابهام نیست. شرکت‌های زیرمجموعه قادر به تعیین هیئت مدیره شرکت مادر هستند، این درحالی است که هیئت مدیره شرکت زیرمجموعه قبلاً توسط شرکت مادر تعیین شده است.

از سوی دیگر برخی شرکت‌های قطعه‌سازی هم سهام قابل توجهی را در شرکت خودروسازی خریداری کرده‌اند و از این راه حتی موفق شده‌اند یک عضو از پنج عضو هیئت مدیره یکی از شرکت های خودروسازی را منصوب کنند که ممکن است با این اهرم فشار، قطعات تولیدی خود را خارج از فضای رقابتی به شرکت خودروساز بفروشند. این مسئله به صراحت خلاف ماده 47 قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 است.

نتایج بررسی‌ها مطابق در نمودار زیر نشان می‌دهد حدود 23 درصد از سهام شرکت ایران خودرو در اختیار شرکتهای زیرمجموعه این شرکت است.

 

 

به طور کلی می‌توان گفت از پنج عضو هیات مدیره هر کدام از شرکت‌های ایران خودرو و سایپا، به ترتیب سه و چهار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم با دخالت دولت منصوب می‌شوند. از این رو، واگذاری سهام متقاطع شرکت‌های خودروسازی و به نوعی ادغام آنها به صورت یک کلاف پیچ در پیچ باعث ایجاد فضای رانتی و غیررقابتی در صنعت خودرو کشور شده است. این موضوع به وضوح در اتخاذ تصمیمات، اهداف، چشم انداز، راهکارهای اجرایی و انتصاب مدیران نمایان است. تحمیل سرمایه‌گذاری‌های غیراقتصادی، تحمیل نیروی انسانی، بی‌ثباتی در سیاست‌ها و استراتژی‌ها و نظام قیمت‌گذاری دستوری محصولات از جمله تبعات این نوع مدیریت است. از طرفی، چالش‌های کلان اقتصادی و سیاسی از جمله نظام تأمین مالی، نرخ ارز و تحریم‌های بین‌المللی تأثیر قابل توجهی بر عملکرد این صنعت داشته است.

علاوه بر این، ساختار درونی این صنعت نیز دارای کم و کاستی‌های متعدد است. عدم استفاده از صرفه به مقیاس تولید، کم توجهی به تحقیق و توسعه و زنجیره تأمین ناکارآمد از جمله این کمبودهاست. همه موارد فوق‌الذکر در به وجود آمدن شرایط نابسامان فعلی در صنعت خودرو سهم دارند. نظام قیمت‌گذاری دستوری از جمله پیامدهای مدیریت شبه دولتی بر صنعت خودروسازی بوده که موجب کاهش انگیزه شرکت‌ها برای افزایش نوآوری، بهره‌وری و کیفیت محصولات شده است. اگر سیاست‌گذار به جای سرکوب قیمت‌ها، فضا را به سمت رقابتی کردن بازار می‌برد، خودروسازان به جای چانه زنی بر سر قیمت‌ها به بهبود کیفیت محصولات خود از طریق رقابت می‌پرداختند.

چرایی آشفتگی بازار خودرو

صنعت خودروسازی کشور در اوایل سال 1397 مقارن با خروج طرف‌های غربی به خصوص شرکت‌های رنو و پژو سیتروئن به دلیل تحریم‌های جدید و تبعات خروج آمریکا از برجام و اثرات تبعی افزایش قیمت ارز، وارد مرحله جدیدی شد که عمدتاً در قالب کاهش تولید و نابسامانی بازار خودرو و افزایش 100 درصدی قیمت خودرو در بازار شد. همزمان با حجم بالای نقدینگی سرگردان و مزید بر آن تلاطمات بازار ارز، سکه، پتروشیمی، مسکن و...، بازار خودرو دچار نوعی سفته بازی و تقاضای مازاد شد به گونه‌ای که قیمت بازاری خودرو به دو برابر قیمت کارخانه رسید و تشدید فعالیت‌های رانت‌جویی، موجبات عدم تعادل شدید در این بازار را فراهم ساخت. با توجه به شرایط بازار خودرو، انتظار بر این بود که شورای رقابت بتواند همانند دوره‌های قبل با تعیین دستورالعمل قیمت خودرو، این بازار آشفته را شفاف سازی کند اما به دلایل مختلف این امر انجام نشد و وظیفه تسویه بازار به سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان واگذار شد، سازمانی که زیرمجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت و دارای تناقض کارکردی است.

بنابراین تأخیر در تصمیم گیری برای تسویه بازار خودرو به رغم شفافیت نسبی در اکثر بازارهای متلاطم از قبیل ارز، پتروشیمی، فولاد و ... ادامه یافته است تا این که صورت های مالی خودروساز در شش ماهه اول سال 1397 منتشر شد که حکایت از زیان انباشته دو خودروساز بزرگ کشور در حدود 5000 میلیارد تومان دا شت که این زیان انباشته در صورت های مالی 9 ماهه سال 1397 به بیش از 10 هزار و 700 میلیارد تومان رسیده است.

* آشفتگی‌های ناشی از ساختار مدیریتی و مالکیتی خودروسازان

بنابراین بر اساس یافته‌های موجود می‌توان نتیجه گرفت مشکل فعلی صنعت خودرو سازی یک شبه به وجود نیامده است و کل آن مرتبط با تحریم نیست بلکه مهمترین اشکال به ساختار مدیریتی و مالکیتی صنعت خودرو و ماهیت اقتصادی و سیاسی بنگاه ها برمی‌گردد که نیازمند اصلاحات ساختاری است. تثبیت قیمت کارخانه و عدم رشد متناسب با افزایش قیمت مواد اولیه و به تبع آن قیمت قطعات منفصله موجب بی انگیزگی شرکتهای خودروساز در عرضه خودرو به بازار شد و این خود کاهش بیشتر تولید و عرضه خودرو را موجب شد. همچنین، عدم وجود شفافیت و نظارت کافی هم مزید بر علت شد تا خودروسازان رو به عرضه قطره چکانی خودرو حداقل در مورد خودروهای پرتیراژ با میزان ساخت بالای داخلی به بازار بیاورند.

بنابراین به طور کلی می‌توان گفت سیاست‌های غیرمعتبر دولت در بازار خودرو طی سال 1396 و تشدید آن با بلاتکلیفی این بازار در فرآیند تصمیم گیری همزمان با سرایت شوک های دیگر بازارها به خصوص بازار ارز، نقدینگی سرگردان و قرا رگرفتن خودرو به عنوان کالای سرمایه ای در پرتفوی مردم و شکل گیری تقاضای سفته بازی از یک طرف و تأخیر نامعقول در تسویه این بازار در سال جاری و شدت گرفتن انتظارات قیمتی و نارضایتی خودروسازان در نحوه قیمتگذاری و عرضه نامناسب خودرو از طرف دیگر، همگی موجبات این وضعیت را در صنعت خودروسازی کشور فراهم ساختند.

بدیهی است که تبعات چالش صنعت خودروسازی مستقیماً به صنایع قطعه سازی کشور نیز سرایت کرده است و به دلیل حجم مطالبات انباشته برآوردی حدود 20 هزار میلیارد تومان قطعه‌سازان از خودروسازان، این صنایع نیز دچار چالش های جدی است که از بعد اشتغال بالای صنایع قطعه سازی (برآورد تقریبی 550 هزار نفر شاغل در صنعت قطعه سازی در مقابل 150 هزار نفر اشتغال شرکت های خودروسازی) می‌تواند تبعات اجتماعی زیادی را علاوه بر آثار اقتصادی به همراه داشته باشد.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۱ + ۱۳
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۴۰
آیا بنزین سهمیه‌بندی می‌شود؟
خودرونگاران_بیژن زنگنه اعلام کرده است افرادی که تا تاریخ ۲۰ مرداد موفق به اخذ کارت سوخت نشوند، می‌توانند تا دوره‌ای از کارت جایگاه‌داران استفاده کنند.
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۳۷
تویوتا و BYD خودروی‌ برقی مخصوص چین می‌سازند
خودرونگاران_ شرکت تویوتاموتورز با همکاری شرکت چینی BYD قصد دارند خودروی برقی جدیدی را مخصوص بازار چین توسعه داده و تولید کنند.
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۳۵
مهندسان ایرانی توان تولید قطعات خودرو ندارند؟
خودرونگاران - ­رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری گفت: بیش از ۶۰ درصد قطعات پژو ۳۰۱ با استفاده از توان فناوران و دانشمندان ایرانی داخلی سازی شده است.
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۳۴
جزئیات برنامه‌ریزی‌ها برای خروج خودروهای کف پارکینگ
خودرونگاران_معاون امور صنایع وزارت صمت در خصوص خودروهای موجود در کف پارکینگ گفت: ما اگر تامین مالی را می‌توانستیم انجام دهیم هم‌اکنون شاهد خودروهای کف پارکینگ نبودیم. با این وجود در حال پیشروی در بحث ...
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۳۱
خودروی برقی سال ۱۸۹۸ به حراج گذاشته شد
خودرونگاران_یک خودروی برقی قدیمی و بسیار تاریخی که از اهمیت خاصی برخوردار است، قرار است ماه آینده در نمایشگاه خودروی مانتری کالیفرنیا به نمایش گذاشته شود.
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۳۱
کاهش ارزبری ۲۰ میلیون یورویی صنعت خودرو در سال ۹۸ به لطف تحریم
خودرونگاران - ­معاون امور صنایع وزارت صنعت با اشاره به انعقاد ۷۴۰ میلیارد دلار قرارداد بین قطعه سازان و دو خودروساز بزرگ کشور گفت: این قراردادها تا پایان سال ۹۸ موجب کاهش ارزبری ۲۰ میلیون یورویی و در ...
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۲۹
گره کور پرداخت تسهیلات ارزی به قطعه‌سازان
خودرونگاران_در شرایطی مهلت پرداخت تسهیلات ارزی از سوی سیستم بانکی به قطعه‌سازان به پایان رسیده که برخی خبرها از تمدید مهلت در نظر گرفته شده حکایت دارد. به‌نظر می‌رسد آنچه سبب شده تا این تسهیلات در اخت...
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۱۰:۲۷
دادخواست گون علیه نیسان
خودرونگاران - کارلوس گون، رئیس پیشین اتحاد رنو-نیسان-میتسوبیشی که در نوامبر ۲۰۱۸ بنابر اتهامات فساد مالی از سمت خود کنار گذاشته شد، دادخواستی علیه دو خودروساز ژاپنی نیسان و میتسوبیشی برای دریافت غرامت...
۱۳۹۸/۴/۳۱ - ۰۹:۵۵
رتبه‌بندی بازیگران خدمات پس‌از فروش خودرو
خودرونگاران - جدیدترین گزارش مربوط به نتایج ارزیابی خدمات پس از فروش عرضه‌کنندگان خودرو کشور که به سال ۹۷ مربوط می‌شود، نشان می‌دهد امتیاز نهایی این خدمات در مقایسه با سال قبل از آن افزایش یافته است.
۱۳۹۸/۴/۳۰ - ۱۷:۱۱
داخلی سازی ۱۰ میلیارد دلار قطعات وارداتی بین شرکت های قطعه ساز توزیع شد
خودرونگاران - به گفته وزیر صنعت، معدن و تجارت، تولید در حوزه خودرو جان گرفته و تعداد خودروهای کف پارکینگ نیز کنترل شده است و با ثبات نسبی رو به رو هستیم.
۱۳۹۸/۴/۳۰ - ۱۶:۲۷
قول داده‌اند مهلت ترخیص خودروها تمدید شود
خودرونگاران - طبق اعلام دبیرانجمن واردکنندگان خودرو، با ترخیص ۶۶۵۳ دستگاه خودرو از گمرک، حدود ۷۵۰۰ دستگاه دیگر باقی مانده که با توجه به اتمام مهلت ترخیص، فعلا تکلیف‌شان مشخص نیست؛ لذا انجمن واردکنندگ...
۱۳۹۸/۴/۳۰ - ۱۶:۱۹
ممانعت از بیمه شدن خودروهای سایپا، خود تحریمی است
خودرونگاران_نماینده مردم کرمانشاه در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه نباید بیمه مرکزی فشار بر خودروسازان را چند برابر کند، گفت: ممانعت از بیمه شدن خودروهای سایپا، نوعی خود تحریمی است.
۱۳۹۸/۴/۳۰ - ۱۵:۲۱
قیمت خودرو به کف رسید؟
خودرونگاران - گزارش امروز قیمت خودرو حکایت از کاهش روند نزولی قیمت ها دارد.
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۱۶:۴۳
سهام "ایران خودرو" و "سایپا" قابل واگذاری نیست
خودرونگاران_عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس معتقد است سهام دولت در "ایران خودرو" و "سایپا" وثیقه بوده و قابل واگذاری نیست.
۱۳۹۸/۴/۲۳ - ۱۵:۴۱
سهام ایران خودرو و سایپا در وثیقه است
خودرونگاران_ معاون وزیر اقتصاد با اشاره به اینکه ایدرو مسئول فک وثیقه سهام دو شرکت ایران خودرو و سایپا است، گفت: در حال حاضر اطلاعی از اینکه سهام این دو شرکت در وثیقه چه کسانی است ندارم و زمان فروش ۲۰...
۱۳۹۸/۴/۲۵ - ۱۳:۱۴
۲ مشکل مهم صنعت خودرو
خودرونگاران_عضو کمیسیون صنایع مجلس، گفت: دلال بازی، گرانی مواد اولیه، کاهش ارزش پول ملی، درج قیمت در سایت های فروش و تبدیل خودرو به کالای سرمایه ای ازجمله دلایل افزایش قیمت خودرو بوده و نیز نوسانات ار...
۱۳۹۸/۴/۲۵ - ۱۶:۱۹
هزینه تولید خودرو در کشور به‌شدت افزایش یافته است
خودرونگاران_عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: باتوجه به افزایش قیمت ارز و کاهش ارزش پول ملی، هزینه تمام‌شده تولید خودرو در کشور به‌شدت افزایش یافته که این موضوع نیازمند بررسی و قانون‌گذاری بیشتر است...
۱۳۹۸/۴/۲۳ - ۱۳:۵۴
تزلزل در انجمن قطعه‌سازان
خودرونگاران - روز گذشته شرکت سازه گستر سایپا با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که عضویت خود در انجمن قطعه‌سازان (انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌‌های خودرو) را در اعتراض به اعلام آمارهای نادرست از سوی این ا...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۱۴:۰۰
ورود صنايع دفاعي به بازار قطعه با قرار داد ١/٥ميليارد توماني
خودرونگاران_وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، گفت: حدود هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان قرارداد بین صنایع دفاعی و خودروسازها برای تامین قطعات حساسی که توسط خودروسازان قابل تولید نبوده منعقد شده تا این قطعات...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۱۴:۱۳
برخورد جدي با تغيير خودسرانه در قيمت و زمان تحويل
خودرونگاران_رئیس قوه قضائیه با تاکید بر ضرورت رعایت تعهدات از سوی شرکت‌ها و خودداری از نقض یکطرفه توافق با مشتریان، به برخی شرکت‌ها از جمله خودروسازان هشدار داد که در صورت تغییر قیمت و زمان تحویل کالا...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۱۲:۳۵
باید بتوانیم محصولات کاملا ایرانی تولید کنیم
خودرونگاران_ رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: ما باید بتوانیم محصولاتی را در صنعت خودروسازی تولید کنیم که کاملا ایرانی هستند.
۱۳۹۸/۴/۲۳ - ۱۷:۰۴
افزایش نجومی قیمت لوازم یدکی خودرو ناشی از سوءاستفاده از فضای موجود است
خودرونگاران - عضو هیات رییسه کمیسیون صنایع و معادن معتقد است برخی قطعه‌سازان از شرایط تحریمی سوءاستفاده کرده و قیمت لوازم یدکی را بدون ضابطه افزایش می‌دهند.
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۱۴:۳۷
نهضت ساخت داخل در نمایشگاه فرصت‌های ساخت داخل و رونق تولید
خودرونگاران- معاون وزیر صمت و رییس هیأت عامل ایدرو با اشاره به راه اندازی نهضت ساخت داخل توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، تاکید بر نهضت ساخت داخل را یکی از جلوه‌های مهم نمایشگاه فرصت‌های ساخت داخل و رون...
۱۳۹۸/۴/۳۰ - ۱۰:۵۴
سازمان حمایت پیش‌فروش خودرو بعد از ممنوعیت واردات را تکذیب کرد
خودرونگاران_ معاون کالاهای سرمایه‌ای و خدمات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اعلام کرد که در حوزه فروش خودروهای وارداتی، پیش‌فروشی پس از ممنوعیت واردات خودرو در تیر ماه سال گذشته صورت نگرفته ...
۱۳۹۸/۴/۲۹ - ۱۳:۵۵
فروش خودرو زیر قیمت تمام‌شده موجب زیان سهامداران است
خودرونگاران_ عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی گفت: هیچ خودروسازی نیز نباید محصولات خود را زیر قیمت تمام‌شده عرضه کند زیرا عرضه خودرو زیر قیمت تمام‌شده یعنی زیان به کلیه سهامدارانی که در این...
۱۳۹۸/۴/۲۴ - ۱۲:۲۴
ساخت پژو ۳۰۱، اولین پروژه با بیشترین سطح خودکفایی است
خودرونگاران_دبیر انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌های خودرو گفت: این پروژه از نظر تکنیکی خاصیت‌های مهمی دارد و نخستین پروژه با بیشترین سطح خودکفایی است. نوع پیگیری این پروژه خاص بود و جلسات مختلفی در خصو...