امروز: دوشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۸ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۷/۱۱/۹ - ۱۲:۱۰
شناسه خبر: ۴۵۷۴۰۱
 
نقدي به طرح سهميه‌بندي بنزين براي خودروها
خودروها مقابل آدم‌ها
خودرونگاران - در ماه‌هاي اخير ميزان قاچاق بنزين نگراني جديدي براي سياستگذاران اقتصادي كشور ايجاد كرده و طرح‌هاي مختلفي براي كنترل و كاهش حجم قاچاق در راهروهاي سياستگذاري كشور در مجلس و اتاق‌هاي فكر مطرح شده است.

به گزارش خودرونگاران ،  در افواه و نظر كارشناسان اين گزاره نقش بسته است كه افزايش قيمت بنزين تبعات سياسي و اجتماعي دارد. از اين رو طرح‌هايي كه در مورد افزايش هزينه در دسترسي به بنزين وجود دارد، به شكلي به بسته‌هاي بازتوزيعي و حمايتي هم نظر داشته است.تجربه‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد طرح تازه‌اي كه بر سهميه بنزين به خودروها تاكيد مي‌كند به دليل بي‌توجهي به سازوكار‌ها و جزييات رفتار مصرف‌كننده به شكست منجر مي‌شود و در مقابل ايده سهميه بنزين براي افراد مي‌تواند امكانات بالاتري براي رسيدن به اهدف سياستگذار فراهم كند.

 

سهميه به خودروها

در دهه 60 نظام توزيع كالا در كشور بر اساس سهميه شكل گرفته و هر فرد داراي دفترچه اقتصادي بود. بر آن اساس افراد مي‌توانستند كوپني براي بعضي كالاها داشته باشد، خودروها نيز سهميه بنزين داشتند. محمدرضا پورابراهيمي رييس كميسيون اقتصادي مجلس از طرحي دفاع مي‌كند كه بر اساس سازوكار آن قيمت بنزين و گازوييل ثابت نگه داشته مي‌شود. در اين طرح به هر خودرو به صورت ماهانه سهميه 60 ليتري اختصاص مي‌يابد. اين سهميه به قيمت هزار تومان به هر خودرو تعلق مي‌گيرد. بر اساس اين طرح در ادامه مصرف تا 80 ليتر، قيمت 1500 تومان در نظر گرفته مي‌شود و از ۸۰ ليتر تا ۱۲۰ ليتر دو هزار تومان خواهد بود. قيمت بنزين همچنين براي مصرف از ۱۲۰ ليتر تا ۱۵۰ ليتر سه هزار تومان و از ۱۵۰ ليتر به بالا قيمت بنزين ۵ هزار تومان محاسبه خواهد شد. بنا به آنچه پورابراهيمي در توضيح طرح گفته است مصرف كنندگان در پمپ بنزين‌ها براي خريد بنزين ۱۰۰۰ تومان مي‌پردازند و عوارض مربوط به افزايش مصرف براي هر خودرو وضع مي‌شود و بايد پرداخت شود. رييس كميسيون اقتصادي در خصوص اين طرح گفت: طبق اين طرح هر چه مصرف افزايش يابد عوارض آن محاسبه شده و تسويه مي‌شود. پيشنهاد ما اين است كه در بازه زماني سه ماهه يا شش ماهه اين تسويه انجام شود، مثل جريمه رانندگي. البته متناسب با ارزش خودرو براي بدهي و عوارض سقفي در نظر گرفته شده است كه وقتي بدهي راننده به اين سقف نزديك شد بايد پرداخت كند در غير اين صورت كارت سوخت راننده باطل خواهد شد. اگر كسي ظرف سه تا شش ماه عوارض خود را پرداخت نكرد جريمه ۱۰ درصدي به عوارض اضافه مي‌شود و بعد از آن كارت سوخت افراد ابطال خواهد شد. وي همچنين اظهار داشت: در اين طرح پيش‌بيني شده است كه براي خودروهاي عمومي مسيري با GPS تعريف شود و بر اساس مسافت طي شده به خودروهاي عمومي شامل تاكسي‌ها و اسنپ‌ها سهميه بنزين داده شود. ضريبي نيز براي مصرف در ترافيك در نظر مي‌گيريم. براي خودروهاي عمومي نيز سهميه مشخصي را تعريف مي‌كنيم كه مازاد بر آن شامل جريمه خواهد شد تا بازار دومي از سوي تاكسي‌داران راه نيفتد.

 

از قضا سركنگبين، ‌صفرا فزود

هر سياست اقتصادي نمودي در بازتوزيع منابع و امكانات دارد. يعني براي گروهي از مردم، حقوقي به رسميت مي‌شناسد و دولت را موظف به تامين اين حقوق مي‌كند و از سمتي با اخذ ماليات و نظاير آن، گروهي را از رسيدن به منافع شخصي بازمي‌دارد. طرح سهميه‌بندي بنزين در ابتدا بر اين ايده استوار است كه دارندگان خودروها داراي حق و امتياز بهره‌مندي از يارانه بنزين هستند و كساني كه خودروي شخصي ندارند، از اين امتياز بهره نخواهند برد. كساني كه خودرو ندارند عموما در دهك‌هاي پايين درآمدي هستند و از اين رو اين طرح اين گروه را فاقد حقوق مي‌داند و رانت موجود در بنزين به نرخ هزارتومان را در ميان برخورداران توزيع خواهد كرد.

اشكال دومي كه طرح دارد، شناسايي خودروهاي تاكسي اينترنتي به صورت خودروي عمومي است. پيش‌تر و در سال 86 كه سهميه‌بندي خودروها در كشور اجرا شد، براي آژانس‌ها و حتي خودروهاي مسافربر شخصي نيز سهميه ويژه‌اي در نظر گرفته شد تا به حمل و نقل كمك كنند. ايده به رسميت شناختن خودروهاي تاكسي اينترنتي نيز بر همان مبنا مطرح شده است و به نظر مي‌رسد دقيقا همان اتفاق تكرار خواهد شد. تعداد زيادي خودرو در سامانه‌هاي تاكسي اينترنتي ثبت‌نام مي‌كنند و منافع برخورداري از سهميه اين خودروها را كسب خواهند كرد در حالي كه هيچ خدمتي به حمل و نقل نمي‌كنند. نكته كليدي‌تر ماجرا اين است كه اين خودروها را نمي‌توان حمل و نقل عمومي دانست بلكه خدمتي است كه از سمت بخش خصوصي در ازاي دريافت كامل هزينه از شهروندان صورت مي‌پذيرد و دادن يارانه به اين بخش هيچ توجيهي ندارد. اين موضوع بايد مورد التفات باشد كه تزريق يارانه بدين بخش به صورت ضمني اين معني را با خود دارد كه مجلس به دولت حكم كرده است كه در اين بخش سرمايه‌گذاري كند و يعني نظام حكمرا

ني كشور به سمت توسعه راننده شدن شهروندان است و نه آنكه بخش‌هاي نوآورانه در اقتصاد مورد حمايت قرار گيرد.

مورد سومي كه در اين طرح ديده نشده است، امكان جابه‌جايي كارت‌هاي سوخت ميان شهروندان است كه در آن يا هزينه‌اي پرداخت شود يا حتي در چارچوب ارتباطات خانوادگي ممكن است رخ دهد. براي توضيح اين اتفاق به يك مثال ساده اشاره مي‌شود. اگر سه خودرو وجود داشته باشند كه مصرف آنها به ترتيب 40، 60 و 80 ليتر باشد انتظار اين است كه 180 ليتر مصرف كل وجود داشته باشد كه به همين ميزان نيز پرداختي به جايگاه‌هاي سوخت صورت مي‌گيرد. در نظر طراحان اين بوده است كه فردي كه مصرف بيشتر دارد، از كارت خود مصرف خواهد كرد و 20 ليتري كه بيشتر از سهميه مصرف كرده است با عوارض همراه خواهد بود و براي دولت درآمدي خواهد داشت اما آنچه در عمل و مبناي رفتار شهروندان است اتفاق ديگري است. شهروند اول كه مصرف كمتري دارد به شهروند پرمصرف كارت خود را قرض مي‌دهد- يا حتي ممكن است بخشي از سهميه خود را به وي بفروشد - و در اين صورت هر سه شهروند به اندازه 60 ليتر از كارت سوخت خود مصرف خواهند داشت كه باز هم مصرف همان مقدار قبلي است اما آنچه خواست طراحان در اخذ عوارض بر مصرف بوده است به ميزان صفر خواهد بود. يعني طرح به گونه‌اي است كه هدفي را مدنظر قرار داده است اما سازوكار آن به گونه‌اي است كه خود به شهروندان اين راه فرار را نشان مي‌دهد.

علاوه بر نقدهايي كه پيش‌تر بيان شد، مهم‌ترين نقدي كه به اين طرح وارد است ثابت كردن قيمت‌هاست كه با توجه به تورم سالانه كشور بدين معناست كه بنزين به صورت سالانه به صورت نسبي ارزان‌تر شود. همچنين انتخاب قيمت‌ها و حجم‌هاي سوخت، يك ابزار سياسي خواهد بود كه هر سال ميان دولت ومجلس در مورد انتخاب آن بحث خواهد شد و نهايتا با توجه به آنكه در بعضي سال‌ها انتخابات است و ممكن است انتخاب قيمت و حجم مصرف براي دولت يا مجلس‌نشينان عوارض سياسي داشته باشد، تعيين اين دو فاكتور از يك بحث اقتصادي و توجه به منابع تامين آن، رنگ و بوي سياسي به خود بگيرد و چالشي براي مجلس و دولت ايجاد كند.

 

طرح سهميه سوخت ايرانيان

در حالي كه رييس كميسيون اقتصادي مجلس سهميه سوخت براي خودروها را مطرح كرده است، گروهي از نمايندگان مجلس از طرحي كه با همراهي مركز پژوهش‌ها آماده شده است حمايت مي‌كنند. اين طرح به هر شهروند ايراني سهميه‌اي از بنزين و ديگر حامل‌ها تخصيص مي‌دهد و اين جا شهروندان خود تصميم مي‌گيرند كه آن را مصرف كنند يا به كساني كه بيشتر از سهميه‌شان متقاضي مصرف بنزين هستند، واگذار كنند. طرحي كه در نظرسنجي برنامه تلويزيوني پايش هم با حمايت 75 درصدي مردم همراه بود.

محمد ملانوري

 

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۴ + ۶
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۸/۷/۲۹ - ۱۰:۱۳
پیشنهاد گمرک برای ترخیص خودروهای وارداتی
خودرونگاران - معاون گمرک از پیشنهادات این سازمان برای ترخیص خودروهای وارداتی مانده در بنادر خبر داد و معتقد است علی رغم دستور پیگیری رئیس جمهور بخشی از مصوبات کاهش رسوب کالا اجرایی نشده و نیاز به همکا...
۱۳۹۸/۷/۲۹ - ۱۰:۰۷
طرح جدید فروش اقساطی ایران خودرو فردا آغاز می شود
خودرونگاران - جدیدترین طرح فروش محصولات ایران خودرو سه شنبه ۳۰ مهرماه آغاز می شود.
۱۳۹۸/۷/۲۹ - ۱۰:۰۳
ماجرای واردات تایرهای کارکرده چیست؟
خودرونگاران - سخنگوی انجمن صنفی صنعت تایر گفت: تعداد زیادی لاستیک استوک و فاقد کیفیت به کشور وارد شده است که شرایط نامعلومی دارند. خریداران در زمان خرید تایر به تاریخ تولید توجه لازم را داشته باشند.
۱۳۹۸/۷/۲۹ - ۰۹:۴۲
قیمت خودروهای وارداتی در بازار امروز ۲۹ مهر
خودرونگاران - جدیدترین قیمت خودروهای وارداتی در بازار امروز منتشر شد.
۱۳۹۸/۷/۲۹ - ۰۹:۲۵
ماجرای پرداخت تسهیلات ارزی خودرو
خودرونگاران - در حالی که خبری از پرداخت تسهیلات ارزی به فعالان صنعت خودرو نیست، رئیس کل بانک مرکزی می‌گوید تسهیلات موردنظر پیش‌تر به‌صورت ال‌سی خارجی به خودروسازان پیشنهاد شده، اما آنها نپذیرفته‌اند....
۱۳۹۸/۷/۲۹ - ۰۹:۲۲
حذف مدل‌هایی از پراید و پژو ۴۰۵
خودرونگاران - شورای عالی استاندارد در شرایطی اوایل آبان‌ماه برای تعیین تکلیف استانداردهای ۸۵گانه تشکیل جلسه خواهد داد که وزارت صمت بسته پیشنهادی اجرای این استانداردها را برای ارائه به شورای مزبور آماد...
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۶:۴۸
جزییات فروش اقساطی ایران خودرو در آخرین روز مهر ماه اعلام شد
خودرونگاران - جدیدترین طرح فروش محصولات ایران خودرو سه شنبه ۳۰ مهرماه آغاز می شود.
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۵:۳۵
فرآیند تصویب طرح ساماندهی صنعت خودرو
خودرونگاران - در میزگرد بررسی چالش های طرح ساماندهی صنعت خودرو به موضوعاتی از جمله بی‌توجهی به نظرات ذیفنعان و نادیده گرفتن آنها اشاره شد و کارشناسان معتقد بودند اگر این طرح با شکل و سیاق حاضر مصوب شو...
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۵:۳۰
بلاتکلیفى ٢٣هزار میلیارد بدهى خودروسازان به قطعه سازان
خودرونگاران - یک فعال صنعت قطعه میزان بدهى خودروسازان به قطعه سازان را ٢٣هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این بدهى به دلیل کسرى شدید نقدینگى در صنعت خودروسازى به وجود آمده است
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۴:۴۵
هنگام ترکیدن لاستیک خودرو چه کنیم؟
خودرونگاران - لاستیک یکی از مهمترین بخشهای خودرو است که اگر دچار مشکل جدی شود قطعا رانندگی را با خطر مواجه می‌کند.
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۴:۳۹
کاهش ۳۵ درصدی تولید خودرو در نیمه اول امسال
خودرونگاران - تولید انواع خودرو در کشور طی نیمه اول امسال ۳۴.۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافت.
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۴:۲۲
سلول‌های گران برای ارزان‌ترین خودرو بازار!
خودرونگاران - در این مطلب قصد داریم تا بازار لوازم‌یدکی و قطعات جانبی یکی از خودروهای پرتیراژ وطنی را موردبررسی قرار دهیم.
۱۳۹۸/۷/۲۸ - ۱۳:۱۸
ماجرای سهمیه‌بندی کارت سوخت شخصی چه بود؟
خودرونگاران_چندی پیش خبری مبنی بر سهمیه‌بندی کارت سوخت شخصی منتشر و با واکنش مسوولان نفتی مواجه شد و آن طور که به نظر می‌رسد فعلا خبری از سهمیه‌بندی کارت سوخت شخصی نیست اما کم‌وبیش زمزمه‌های آن به گوش...
۱۳۹۸/۷/۲۷ - ۱۱:۰۲
قراردادهای تعمیق داخلی‌سازی صنعت خودرو، باید مورد نقد قرار گیرد
خودرونگاران - محبی‌نژاد گفت: کم توجهی به تیراژ اقتصادی در تولید قطعه و گیر افتادن در کلیشه‌های قدیمی چندان به نفع قطعه سازان نخواهد بود.
۱۳۹۸/۷/۲۷ - ۱۴:۰۲
همه چیز درباره حذف پراید و ۴۰۵ از خط تولید + تمام جایگزین‌های اعلام شده
خودرونگاران - این روزها بحث درباره حذف پراید و پژو ۴۰۵ از خط تولید و آمدن جایگزین برای این دو خودرو به شدت داغ است.
۱۳۹۸/۷/۲۳ - ۱۵:۰۰
چرا برخی از قطعات در خودروهای صفر حذف شد؟
خودرونگاران - دبیر انجمن خودروسازان در خصوص حذف برخی از قطعات در خودروهای صفر از جمله کروز کنترل، دیسک و تعدادی دیگری از قطعات به ارائه توضیحاتی پرداخت.
۱۳۹۸/۷/۲۲ - ۱۰:۰۹
آینده قیمت پراید بعد از توقف تولید
خودرونگاران - یک کارشناس صنعت خودرو گفت: با توقف تولید پراید بازار به هم می‌ریزد. لازم به ذکر است که جایگزین‌هایی برای پراید و پژو ۴۰۵ وجود دارد که از لحاظ عملکردی مشابه هستند اما قیمت‌ها تفاوت دارد.
۱۳۹۸/۷/۲۱ - ۱۳:۰۱
مابه‌التفاوت ارزی ۱۰۴۸ دستگاه از خودروهای متوقف در گمرک پرداخت شده است
خودرونگاران - به گفته دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، مابه‌التفاوت ارزی ۱۰۴۸ دستگاه از خودروهای متوقف در گمرک پرداخت و تمام امور ترخیص آنها انجام شده است، اما به دلیل اتمام مهلت مصوبه دولت این خودروها ...
۱۳۹۸/۷/۲۴ - ۱۴:۲۹
موکب امدادی خدماتی سایپا در شلمچه راه‌اندازی شد
خودرونگاران - رئیس ستاد طرح امداد اربعین سایپا گفت: موکب امدادی-خدماتی سایپا در نقطه صفر مرزی شلمچه راه‌اندازی شده و خدمات خود را در اختیار زائران حسینی قرار می‌دهد.
۱۳۹۸/۷/۲۱ - ۱۱:۴۰
خبر جدید رحمانی درباره همکاری خودرویی ایران و آذربایجان
خودرونگاران - وزیر صمت درباره تولید خودروی مشترک خزر با کشور آذربایجان گفت: ایران خودرو یک واحد مشترک در کشور آذربایجان دارد که در حال تولید است و یک واحد مشترک هم امسال کنلگ زنی شد، که قرار است یک شر...
۱۳۹۸/۷/۲۲ - ۱۰:۱۲
به سازمان امور تمليكي مي رسند
خودرونگاران - سه ماه از پایان مهلت دولت برای ترخیص خودروهای دپو شده گذشته و ۱۱۰۰ دستگاهی که تشریفات گمرکی را انجام داده‌اند اکنون در معرض واگذاری به سازمان اموال تملیکی قرار دارند که ممکن است به فروش ...
۱۳۹۸/۷/۲۷ - ۱۳:۲۹
خودروهای پیش‌فروش باز هم تحویل نشدند سایپا و ایران‌خودرو چه خواهند کرد؟
خودرونگاران - سه روز مانده به پایان اولتیماتوم وزارت صنعت، معدن و تجارت به خودروسازان برای تحویل خودروهای معوقه سال گذشته، هنوز هم حجم انبوهی از گلایه‌ها وجود دارد که خودروهای معوق به دست خریداران نرس...
۱۳۹۸/۷/۲۳ - ۱۱:۰۴
ممنوعیت واردات خودرو با برند آمریکایی
خودرونگاران_ زمانی گفت: طبق مصوبه وزارت صمت واردات خودروهای آمریکایی ممنوع شده و ما تلاش داریم وضعیت سایر خودروها را مشخص کنیم.
۱۳۹۸/۷/۲۳ - ۱۲:۲۶
بزرگترین کارخانه قطعه سازی مازندران در آستانه تعطیلی
خودرونگاران_بزرگترین کارخانه قطعه سازی مازندران به دلیل بی مهری مسئولان و مشکلات فراروی آن در آستانه تعطیلی قرار گرفته است.
۱۳۹۸/۷/۲۳ - ۱۶:۳۰
واردات خودرو همچنان ممنوع است
خودرونگاران - وزیر صنعت، معدن و تجارت در توصیه‌ای به خودروسازان می‌گوید: خودروسازان برای تولید مشترک خودرو به سراغ شرکا و شرکت‌های جدید بروند و این همکاری‌های مشترک خودرویی ادامه‌دار باشد.
۱۳۹۸/۷/۲۱ - ۰۹:۵۵
واکنش انجمن قطعه‌سازان به پرونده "گروه عظام"
خودرونگاران - دبیر انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌های خودرو گفت: با توجه به اینکه پرونده "گروه عظام"، مشکل حقوقی یکی از اعضای این انجمن است؛ لذا این انجمن موضع خاصی در این رابطه ندارد و تنها امیدوار ا...