امروز: سه شنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۷/۱۱/۹ - ۱۲:۱۰
شناسه خبر: ۴۵۷۴۰۱
 
نقدي به طرح سهميه‌بندي بنزين براي خودروها
خودروها مقابل آدم‌ها
خودرونگاران - در ماه‌هاي اخير ميزان قاچاق بنزين نگراني جديدي براي سياستگذاران اقتصادي كشور ايجاد كرده و طرح‌هاي مختلفي براي كنترل و كاهش حجم قاچاق در راهروهاي سياستگذاري كشور در مجلس و اتاق‌هاي فكر مطرح شده است.

به گزارش خودرونگاران ،  در افواه و نظر كارشناسان اين گزاره نقش بسته است كه افزايش قيمت بنزين تبعات سياسي و اجتماعي دارد. از اين رو طرح‌هايي كه در مورد افزايش هزينه در دسترسي به بنزين وجود دارد، به شكلي به بسته‌هاي بازتوزيعي و حمايتي هم نظر داشته است.تجربه‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد طرح تازه‌اي كه بر سهميه بنزين به خودروها تاكيد مي‌كند به دليل بي‌توجهي به سازوكار‌ها و جزييات رفتار مصرف‌كننده به شكست منجر مي‌شود و در مقابل ايده سهميه بنزين براي افراد مي‌تواند امكانات بالاتري براي رسيدن به اهدف سياستگذار فراهم كند.

 

سهميه به خودروها

در دهه 60 نظام توزيع كالا در كشور بر اساس سهميه شكل گرفته و هر فرد داراي دفترچه اقتصادي بود. بر آن اساس افراد مي‌توانستند كوپني براي بعضي كالاها داشته باشد، خودروها نيز سهميه بنزين داشتند. محمدرضا پورابراهيمي رييس كميسيون اقتصادي مجلس از طرحي دفاع مي‌كند كه بر اساس سازوكار آن قيمت بنزين و گازوييل ثابت نگه داشته مي‌شود. در اين طرح به هر خودرو به صورت ماهانه سهميه 60 ليتري اختصاص مي‌يابد. اين سهميه به قيمت هزار تومان به هر خودرو تعلق مي‌گيرد. بر اساس اين طرح در ادامه مصرف تا 80 ليتر، قيمت 1500 تومان در نظر گرفته مي‌شود و از ۸۰ ليتر تا ۱۲۰ ليتر دو هزار تومان خواهد بود. قيمت بنزين همچنين براي مصرف از ۱۲۰ ليتر تا ۱۵۰ ليتر سه هزار تومان و از ۱۵۰ ليتر به بالا قيمت بنزين ۵ هزار تومان محاسبه خواهد شد. بنا به آنچه پورابراهيمي در توضيح طرح گفته است مصرف كنندگان در پمپ بنزين‌ها براي خريد بنزين ۱۰۰۰ تومان مي‌پردازند و عوارض مربوط به افزايش مصرف براي هر خودرو وضع مي‌شود و بايد پرداخت شود. رييس كميسيون اقتصادي در خصوص اين طرح گفت: طبق اين طرح هر چه مصرف افزايش يابد عوارض آن محاسبه شده و تسويه مي‌شود. پيشنهاد ما اين است كه در بازه زماني سه ماهه يا شش ماهه اين تسويه انجام شود، مثل جريمه رانندگي. البته متناسب با ارزش خودرو براي بدهي و عوارض سقفي در نظر گرفته شده است كه وقتي بدهي راننده به اين سقف نزديك شد بايد پرداخت كند در غير اين صورت كارت سوخت راننده باطل خواهد شد. اگر كسي ظرف سه تا شش ماه عوارض خود را پرداخت نكرد جريمه ۱۰ درصدي به عوارض اضافه مي‌شود و بعد از آن كارت سوخت افراد ابطال خواهد شد. وي همچنين اظهار داشت: در اين طرح پيش‌بيني شده است كه براي خودروهاي عمومي مسيري با GPS تعريف شود و بر اساس مسافت طي شده به خودروهاي عمومي شامل تاكسي‌ها و اسنپ‌ها سهميه بنزين داده شود. ضريبي نيز براي مصرف در ترافيك در نظر مي‌گيريم. براي خودروهاي عمومي نيز سهميه مشخصي را تعريف مي‌كنيم كه مازاد بر آن شامل جريمه خواهد شد تا بازار دومي از سوي تاكسي‌داران راه نيفتد.

 

از قضا سركنگبين، ‌صفرا فزود

هر سياست اقتصادي نمودي در بازتوزيع منابع و امكانات دارد. يعني براي گروهي از مردم، حقوقي به رسميت مي‌شناسد و دولت را موظف به تامين اين حقوق مي‌كند و از سمتي با اخذ ماليات و نظاير آن، گروهي را از رسيدن به منافع شخصي بازمي‌دارد. طرح سهميه‌بندي بنزين در ابتدا بر اين ايده استوار است كه دارندگان خودروها داراي حق و امتياز بهره‌مندي از يارانه بنزين هستند و كساني كه خودروي شخصي ندارند، از اين امتياز بهره نخواهند برد. كساني كه خودرو ندارند عموما در دهك‌هاي پايين درآمدي هستند و از اين رو اين طرح اين گروه را فاقد حقوق مي‌داند و رانت موجود در بنزين به نرخ هزارتومان را در ميان برخورداران توزيع خواهد كرد.

اشكال دومي كه طرح دارد، شناسايي خودروهاي تاكسي اينترنتي به صورت خودروي عمومي است. پيش‌تر و در سال 86 كه سهميه‌بندي خودروها در كشور اجرا شد، براي آژانس‌ها و حتي خودروهاي مسافربر شخصي نيز سهميه ويژه‌اي در نظر گرفته شد تا به حمل و نقل كمك كنند. ايده به رسميت شناختن خودروهاي تاكسي اينترنتي نيز بر همان مبنا مطرح شده است و به نظر مي‌رسد دقيقا همان اتفاق تكرار خواهد شد. تعداد زيادي خودرو در سامانه‌هاي تاكسي اينترنتي ثبت‌نام مي‌كنند و منافع برخورداري از سهميه اين خودروها را كسب خواهند كرد در حالي كه هيچ خدمتي به حمل و نقل نمي‌كنند. نكته كليدي‌تر ماجرا اين است كه اين خودروها را نمي‌توان حمل و نقل عمومي دانست بلكه خدمتي است كه از سمت بخش خصوصي در ازاي دريافت كامل هزينه از شهروندان صورت مي‌پذيرد و دادن يارانه به اين بخش هيچ توجيهي ندارد. اين موضوع بايد مورد التفات باشد كه تزريق يارانه بدين بخش به صورت ضمني اين معني را با خود دارد كه مجلس به دولت حكم كرده است كه در اين بخش سرمايه‌گذاري كند و يعني نظام حكمرا

ني كشور به سمت توسعه راننده شدن شهروندان است و نه آنكه بخش‌هاي نوآورانه در اقتصاد مورد حمايت قرار گيرد.

مورد سومي كه در اين طرح ديده نشده است، امكان جابه‌جايي كارت‌هاي سوخت ميان شهروندان است كه در آن يا هزينه‌اي پرداخت شود يا حتي در چارچوب ارتباطات خانوادگي ممكن است رخ دهد. براي توضيح اين اتفاق به يك مثال ساده اشاره مي‌شود. اگر سه خودرو وجود داشته باشند كه مصرف آنها به ترتيب 40، 60 و 80 ليتر باشد انتظار اين است كه 180 ليتر مصرف كل وجود داشته باشد كه به همين ميزان نيز پرداختي به جايگاه‌هاي سوخت صورت مي‌گيرد. در نظر طراحان اين بوده است كه فردي كه مصرف بيشتر دارد، از كارت خود مصرف خواهد كرد و 20 ليتري كه بيشتر از سهميه مصرف كرده است با عوارض همراه خواهد بود و براي دولت درآمدي خواهد داشت اما آنچه در عمل و مبناي رفتار شهروندان است اتفاق ديگري است. شهروند اول كه مصرف كمتري دارد به شهروند پرمصرف كارت خود را قرض مي‌دهد- يا حتي ممكن است بخشي از سهميه خود را به وي بفروشد - و در اين صورت هر سه شهروند به اندازه 60 ليتر از كارت سوخت خود مصرف خواهند داشت كه باز هم مصرف همان مقدار قبلي است اما آنچه خواست طراحان در اخذ عوارض بر مصرف بوده است به ميزان صفر خواهد بود. يعني طرح به گونه‌اي است كه هدفي را مدنظر قرار داده است اما سازوكار آن به گونه‌اي است كه خود به شهروندان اين راه فرار را نشان مي‌دهد.

علاوه بر نقدهايي كه پيش‌تر بيان شد، مهم‌ترين نقدي كه به اين طرح وارد است ثابت كردن قيمت‌هاست كه با توجه به تورم سالانه كشور بدين معناست كه بنزين به صورت سالانه به صورت نسبي ارزان‌تر شود. همچنين انتخاب قيمت‌ها و حجم‌هاي سوخت، يك ابزار سياسي خواهد بود كه هر سال ميان دولت ومجلس در مورد انتخاب آن بحث خواهد شد و نهايتا با توجه به آنكه در بعضي سال‌ها انتخابات است و ممكن است انتخاب قيمت و حجم مصرف براي دولت يا مجلس‌نشينان عوارض سياسي داشته باشد، تعيين اين دو فاكتور از يك بحث اقتصادي و توجه به منابع تامين آن، رنگ و بوي سياسي به خود بگيرد و چالشي براي مجلس و دولت ايجاد كند.

 

طرح سهميه سوخت ايرانيان

در حالي كه رييس كميسيون اقتصادي مجلس سهميه سوخت براي خودروها را مطرح كرده است، گروهي از نمايندگان مجلس از طرحي كه با همراهي مركز پژوهش‌ها آماده شده است حمايت مي‌كنند. اين طرح به هر شهروند ايراني سهميه‌اي از بنزين و ديگر حامل‌ها تخصيص مي‌دهد و اين جا شهروندان خود تصميم مي‌گيرند كه آن را مصرف كنند يا به كساني كه بيشتر از سهميه‌شان متقاضي مصرف بنزين هستند، واگذار كنند. طرحي كه در نظرسنجي برنامه تلويزيوني پايش هم با حمايت 75 درصدي مردم همراه بود.

محمد ملانوري

 

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۳ + ۷
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۱۰:۴۳
کاهش ارزش پول ملی، مهم ترین دلیل گرانی خودرو است
خودرونگاران_ عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی گفت: وقتی ارزش پول ملی کاهش می یابد مساله گرانی خودرو طبیعتاً به وجود خواهد آمد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۱۰:۴۰
تولید قطعات خودرو با همکاری شرکت‌های دانش بنیان
خودرونگاران_بخت آزما گفت: تولید قطعات حساس و الکترونیکی خودرو‌ها با همکاری شرکت‌های دانش بنیان درحال انجام است.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۱۰:۳۹
بررسی فنی رنو کپچر + مشخصات
خودرونگاران_هاچ‌بک ریز نقشی نظیر رنو کلیو با اعمال تغییراتی تبدیل به خودرویی کراس‌اور شد و در سال ۲۰۱۳ با نام کپچر به بازار جهانی آمد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۱۰:۳۵
وضعیت بازار خودروهای وارداتی
خودرونگاران_قیمت برخی خودروهای وارداتی در بازار امروز را ببینید.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۱۰:۱۰
فروش اقساطی محصولات سایپا ادامه دارد
خودرونگاران_گروه خودروسازی سایپا جزئیات فروش اقساطی محصولات خود را اعلام کرد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۴۳
معرفی خودروی برقی توسط هوندا
خودرونگاران_ شرکت هوندا جزئیاتی از شاسی، باتری و شارژر خودروی برقی کوچک خود منتشر کرده که بسیاری در انتظار آن هستند.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۴۱
عرضه ۱۷۰ هزار خودرو به بازار حباب قیمتی چهارچرخ‌ها را می‌شکند
خودرونگاران_عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس می‌گوید عرضه ۱۷۰ هزار خودرو به بازار حباب قیمتی چهارچرخ‌ها را می‌شکند.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۳۸
تشکیل صندوق خرید وسائل حمل و نقل عمومی از محل عوارض طرح ترافیک
خودرونگاران_ مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی شهرداری تهران از تشکیل صندوقی برای خرید وسائل حمل و نقل عمومی از محل عوارض طرح ترافیک خبر داد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۳۵
دلیل مخالفت محیط زیست با تولید خودروهای دیزلی چیست؟
خودرونگاران_معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست درباره مخالفت این سازمان با تولید خودروهای دیزلی توضیحاتی داد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۳۲
رونمایی از اتوبوس‌های دوکابینی که با پول طرح ترافیک خریداری شد
خودرونگاران_شهردار تهران صبح امروز از ۱۳ دستگاه اتوبوس دوکابین که از محل عوارض طرح ترافیک خریداری شده رونمایی کرد.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۲۹
توقف تولید کارخانجات موتورسیکلت
خودرونگاران_ دبیر انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت در خصوص فعالیت کارخانجات موتورسیکلت گفت: امسال تولید زیر ۱۰ هزار دستگاه موتورسیکلت بوده و تقریبا تولید تمام کارخانجات متوقف شده است.
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۲۵
داخلی سازی خودرو فقط در قسمت های ساده موفق بوده است
خودرونگاران_عضو هیات علمی گروه مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت گفت: در ۴۰ سال گذشته هرچند موضوع داخلی سازی همواره مورد تاکید بوده و پیگیری شده است، اما فقط در قسمت‌های ساده خودرویی توفیق داشته‌ایم. دا...
۱۳۹۸/۳/۲۸ - ۰۹:۲۲
خودرو زیان خودروسازان به مرز ۱۴ هزار میلیارد رسید
خودرونگاران_صورت‌های مالی ارائه شده به بورس نشان می‌دهد دو خودروساز بزرگ کشور شامل ایران‌خودرو و سایپا در مجموع زیان انباشته‌ای حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان در سال ۹۷ از خود به جا گذاشته‌اند.
۱۳۹۸/۳/۲۷ - ۱۳:۰۳
اجرای طرح جایگزین زوج و فرد در روزهای پنج‌شنبه
خودرونگاران_ معاون شهردار تهران از اجرای طرح جایگزین زوج و فرد در روزهای پنج‌شنبه خبر داد و گفت:‌ البته طرح ترافیک در این روز اجرا نمی‌شود.
۱۳۹۸/۳/۲۴ - ۱۱:۰۰
صنعت خودروسازی با روندهای مشکوک همراه است
خودرونگارا ن - استاد دانشگاه علامه اظهار داشت: در ۶ ماهه نخست سال ۹۷ دلارهای دولتی و ریال‌های سوبسیدی اعطا شده به صنعت خودروسازی با هیچ رشته فعالیتی قابل مقایسه نیست، با این وجود پرسش این است که این ...
۱۳۹۸/۳/۲۱ - ۱۱:۳۹
گزارش ارزشیابی کیفی خودرو اردیبهشت ۹۸
خودرونگاران - گزارش ارزشیابی کیفی خودرو اردیبهشت ۹۸ توسط شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران منتشر شد.
۱۳۹۸/۳/۲۱ - ۱۳:۵۶
اظهارات مدیرکل تعزیرات تهران در تضاد با رویکرد رئیس قوه قضائیه است
خودرونگاران_دبیر انجمن خودروسازان ایران گفت: اظهارات اخیر مدیرکل تعزیرات تهران درباره غیرواقعی بودن کمبود قطعه خودروسازان به دور از واقعیت و در تضاد با مشی آیت الله رئیسی، رئیس محترم قوه قضائیه در حما...
۱۳۹۸/۳/۲۱ - ۰۹:۵۵
به‌زودی قیمت خودرو به کف می‌رسد
خودرونگاران - یک کارشناس خودرو در خصوص کاهش قیمت‌ها مطرح کرد: طی روزهای آینده قیمت خودرو به کف خود می‌رسد بنابراین خریداران کمی صبر داشته باشند.
۱۳۹۸/۳/۲۰ - ۱۳:۱۳
راه‌حل یک نماینده مجلس برای سقوط قیمت خودرو
خودرونگاران_عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: افزایش نرخ ارز و مواداولیه تولید قطعات، غیرمنطقی بودن هزینه‌های منجربه قیمت تمام‌شده خودرو، وجود دلالی و تقاضای کاذب به‌منظور حفظ ارزش پول از جمله دلایل...
۱۳۹۸/۳/۲۲ - ۰۹:۴۹
۹روز تا حذف طرح «زوج‌ وفرد» در پایتخت
خودرونگاران - معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران ابعاد مختلف طرح حذف «زوج و فرد» و طرح جایگزین را که از اول تیرماه اجرایی می‌شود را تشریح کرد.
۱۳۹۸/۳/۲۱ - ۱۱:۳۴
پرداخت مطالبات قطعه سازان یک ماهه شود
خودرونگاران_- رئیس انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه سازان کشور گفت: حجم مطالبات قطعه سازان از خودروسازان به حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان رسیده و با توجه به کمبود نقدینگی، خواستار آن هستیم که پرداختی ه...
۱۳۹۸/۳/۲۰ - ۱۱:۴۷
به جای توقف تولید سواری دیزلی، کیفیت سوخت را افزایش دهیم
خودرونگاران - عضو هیات علمی گروه مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت گفت: موضوع مطرح شده مبنی بر عدم تولید خودروهای سواری دیزلی چندان منطقی نبوده و بهتر است به جای رفع صورت مسئله که عدم تولید این خودروها...
۱۳۹۸/۳/۲۷ - ۱۰:۱۸
فيات به زودي در سلفچگان توليد مي شود
خودرونگاران - مدیر عامل منطقه ویژه اقتصادی سلفچگان گفت: این منطقه آماده استقبال از سرمایه گذاران داخلی و خارجی برای استقرار صنایع خودروسازی است و در این زمینه ظرفیت های مطلوبی دارد.
۱۳۹۸/۳/۲۷ - ۰۹:۵۸
اولتیماتوم تعزیرات به ۲ غول خودروسازی کشور
خودرونگاران - مدیرکل تعزیرات حکومتی استان تهران از تناقض در صحبت‌های خودروسازان و کمبود قطعه خبر داد.
۱۳۹۸/۳/۲۵ - ۰۹:۵۶
۳گام تا داخلی‌سازی خودرو
خودرونگاران_راهبردهای سه گانه در صنعت خودروسازی کشور رونمایی شد. متولیان تولید کشور، سه برنامه کلیدی با زمان‌بندی سه ساله را برای به ثمر رساندن پلتفرم جدید در صنعت خودروی ایران در دستور کار قرار داده ...
۱۳۹۸/۳/۲۱ - ۱۱:۳۳
قابل اعتمادترین شاسی‌بلند‌های سال ۲۰۱۹ کدامند؟ + تصاویر
خودرونگاران - تعریف‌های مختلفی از قابل اعتماد بودن خودرو وجود دارد که بخش عمده آن به مسائل فنی و ایمنی خودرو بستگی دارد. در این زمینه یک سری از شاسی‌بلندها در سال ۲۰۱۹ توانسته‌اند رتبه بالایی را از ل...