امروز: پنج شنبه ۲ اسفند ۱۳۹۷ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۷/۱۱/۹ - ۱۲:۱۰
شناسه خبر: ۴۵۷۴۰۱
 
نقدي به طرح سهميه‌بندي بنزين براي خودروها
خودروها مقابل آدم‌ها
خودرونگاران - در ماه‌هاي اخير ميزان قاچاق بنزين نگراني جديدي براي سياستگذاران اقتصادي كشور ايجاد كرده و طرح‌هاي مختلفي براي كنترل و كاهش حجم قاچاق در راهروهاي سياستگذاري كشور در مجلس و اتاق‌هاي فكر مطرح شده است.

به گزارش خودرونگاران ،  در افواه و نظر كارشناسان اين گزاره نقش بسته است كه افزايش قيمت بنزين تبعات سياسي و اجتماعي دارد. از اين رو طرح‌هايي كه در مورد افزايش هزينه در دسترسي به بنزين وجود دارد، به شكلي به بسته‌هاي بازتوزيعي و حمايتي هم نظر داشته است.تجربه‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد طرح تازه‌اي كه بر سهميه بنزين به خودروها تاكيد مي‌كند به دليل بي‌توجهي به سازوكار‌ها و جزييات رفتار مصرف‌كننده به شكست منجر مي‌شود و در مقابل ايده سهميه بنزين براي افراد مي‌تواند امكانات بالاتري براي رسيدن به اهدف سياستگذار فراهم كند.

 

سهميه به خودروها

در دهه 60 نظام توزيع كالا در كشور بر اساس سهميه شكل گرفته و هر فرد داراي دفترچه اقتصادي بود. بر آن اساس افراد مي‌توانستند كوپني براي بعضي كالاها داشته باشد، خودروها نيز سهميه بنزين داشتند. محمدرضا پورابراهيمي رييس كميسيون اقتصادي مجلس از طرحي دفاع مي‌كند كه بر اساس سازوكار آن قيمت بنزين و گازوييل ثابت نگه داشته مي‌شود. در اين طرح به هر خودرو به صورت ماهانه سهميه 60 ليتري اختصاص مي‌يابد. اين سهميه به قيمت هزار تومان به هر خودرو تعلق مي‌گيرد. بر اساس اين طرح در ادامه مصرف تا 80 ليتر، قيمت 1500 تومان در نظر گرفته مي‌شود و از ۸۰ ليتر تا ۱۲۰ ليتر دو هزار تومان خواهد بود. قيمت بنزين همچنين براي مصرف از ۱۲۰ ليتر تا ۱۵۰ ليتر سه هزار تومان و از ۱۵۰ ليتر به بالا قيمت بنزين ۵ هزار تومان محاسبه خواهد شد. بنا به آنچه پورابراهيمي در توضيح طرح گفته است مصرف كنندگان در پمپ بنزين‌ها براي خريد بنزين ۱۰۰۰ تومان مي‌پردازند و عوارض مربوط به افزايش مصرف براي هر خودرو وضع مي‌شود و بايد پرداخت شود. رييس كميسيون اقتصادي در خصوص اين طرح گفت: طبق اين طرح هر چه مصرف افزايش يابد عوارض آن محاسبه شده و تسويه مي‌شود. پيشنهاد ما اين است كه در بازه زماني سه ماهه يا شش ماهه اين تسويه انجام شود، مثل جريمه رانندگي. البته متناسب با ارزش خودرو براي بدهي و عوارض سقفي در نظر گرفته شده است كه وقتي بدهي راننده به اين سقف نزديك شد بايد پرداخت كند در غير اين صورت كارت سوخت راننده باطل خواهد شد. اگر كسي ظرف سه تا شش ماه عوارض خود را پرداخت نكرد جريمه ۱۰ درصدي به عوارض اضافه مي‌شود و بعد از آن كارت سوخت افراد ابطال خواهد شد. وي همچنين اظهار داشت: در اين طرح پيش‌بيني شده است كه براي خودروهاي عمومي مسيري با GPS تعريف شود و بر اساس مسافت طي شده به خودروهاي عمومي شامل تاكسي‌ها و اسنپ‌ها سهميه بنزين داده شود. ضريبي نيز براي مصرف در ترافيك در نظر مي‌گيريم. براي خودروهاي عمومي نيز سهميه مشخصي را تعريف مي‌كنيم كه مازاد بر آن شامل جريمه خواهد شد تا بازار دومي از سوي تاكسي‌داران راه نيفتد.

 

از قضا سركنگبين، ‌صفرا فزود

هر سياست اقتصادي نمودي در بازتوزيع منابع و امكانات دارد. يعني براي گروهي از مردم، حقوقي به رسميت مي‌شناسد و دولت را موظف به تامين اين حقوق مي‌كند و از سمتي با اخذ ماليات و نظاير آن، گروهي را از رسيدن به منافع شخصي بازمي‌دارد. طرح سهميه‌بندي بنزين در ابتدا بر اين ايده استوار است كه دارندگان خودروها داراي حق و امتياز بهره‌مندي از يارانه بنزين هستند و كساني كه خودروي شخصي ندارند، از اين امتياز بهره نخواهند برد. كساني كه خودرو ندارند عموما در دهك‌هاي پايين درآمدي هستند و از اين رو اين طرح اين گروه را فاقد حقوق مي‌داند و رانت موجود در بنزين به نرخ هزارتومان را در ميان برخورداران توزيع خواهد كرد.

اشكال دومي كه طرح دارد، شناسايي خودروهاي تاكسي اينترنتي به صورت خودروي عمومي است. پيش‌تر و در سال 86 كه سهميه‌بندي خودروها در كشور اجرا شد، براي آژانس‌ها و حتي خودروهاي مسافربر شخصي نيز سهميه ويژه‌اي در نظر گرفته شد تا به حمل و نقل كمك كنند. ايده به رسميت شناختن خودروهاي تاكسي اينترنتي نيز بر همان مبنا مطرح شده است و به نظر مي‌رسد دقيقا همان اتفاق تكرار خواهد شد. تعداد زيادي خودرو در سامانه‌هاي تاكسي اينترنتي ثبت‌نام مي‌كنند و منافع برخورداري از سهميه اين خودروها را كسب خواهند كرد در حالي كه هيچ خدمتي به حمل و نقل نمي‌كنند. نكته كليدي‌تر ماجرا اين است كه اين خودروها را نمي‌توان حمل و نقل عمومي دانست بلكه خدمتي است كه از سمت بخش خصوصي در ازاي دريافت كامل هزينه از شهروندان صورت مي‌پذيرد و دادن يارانه به اين بخش هيچ توجيهي ندارد. اين موضوع بايد مورد التفات باشد كه تزريق يارانه بدين بخش به صورت ضمني اين معني را با خود دارد كه مجلس به دولت حكم كرده است كه در اين بخش سرمايه‌گذاري كند و يعني نظام حكمرا

ني كشور به سمت توسعه راننده شدن شهروندان است و نه آنكه بخش‌هاي نوآورانه در اقتصاد مورد حمايت قرار گيرد.

مورد سومي كه در اين طرح ديده نشده است، امكان جابه‌جايي كارت‌هاي سوخت ميان شهروندان است كه در آن يا هزينه‌اي پرداخت شود يا حتي در چارچوب ارتباطات خانوادگي ممكن است رخ دهد. براي توضيح اين اتفاق به يك مثال ساده اشاره مي‌شود. اگر سه خودرو وجود داشته باشند كه مصرف آنها به ترتيب 40، 60 و 80 ليتر باشد انتظار اين است كه 180 ليتر مصرف كل وجود داشته باشد كه به همين ميزان نيز پرداختي به جايگاه‌هاي سوخت صورت مي‌گيرد. در نظر طراحان اين بوده است كه فردي كه مصرف بيشتر دارد، از كارت خود مصرف خواهد كرد و 20 ليتري كه بيشتر از سهميه مصرف كرده است با عوارض همراه خواهد بود و براي دولت درآمدي خواهد داشت اما آنچه در عمل و مبناي رفتار شهروندان است اتفاق ديگري است. شهروند اول كه مصرف كمتري دارد به شهروند پرمصرف كارت خود را قرض مي‌دهد- يا حتي ممكن است بخشي از سهميه خود را به وي بفروشد - و در اين صورت هر سه شهروند به اندازه 60 ليتر از كارت سوخت خود مصرف خواهند داشت كه باز هم مصرف همان مقدار قبلي است اما آنچه خواست طراحان در اخذ عوارض بر مصرف بوده است به ميزان صفر خواهد بود. يعني طرح به گونه‌اي است كه هدفي را مدنظر قرار داده است اما سازوكار آن به گونه‌اي است كه خود به شهروندان اين راه فرار را نشان مي‌دهد.

علاوه بر نقدهايي كه پيش‌تر بيان شد، مهم‌ترين نقدي كه به اين طرح وارد است ثابت كردن قيمت‌هاست كه با توجه به تورم سالانه كشور بدين معناست كه بنزين به صورت سالانه به صورت نسبي ارزان‌تر شود. همچنين انتخاب قيمت‌ها و حجم‌هاي سوخت، يك ابزار سياسي خواهد بود كه هر سال ميان دولت ومجلس در مورد انتخاب آن بحث خواهد شد و نهايتا با توجه به آنكه در بعضي سال‌ها انتخابات است و ممكن است انتخاب قيمت و حجم مصرف براي دولت يا مجلس‌نشينان عوارض سياسي داشته باشد، تعيين اين دو فاكتور از يك بحث اقتصادي و توجه به منابع تامين آن، رنگ و بوي سياسي به خود بگيرد و چالشي براي مجلس و دولت ايجاد كند.

 

طرح سهميه سوخت ايرانيان

در حالي كه رييس كميسيون اقتصادي مجلس سهميه سوخت براي خودروها را مطرح كرده است، گروهي از نمايندگان مجلس از طرحي كه با همراهي مركز پژوهش‌ها آماده شده است حمايت مي‌كنند. اين طرح به هر شهروند ايراني سهميه‌اي از بنزين و ديگر حامل‌ها تخصيص مي‌دهد و اين جا شهروندان خود تصميم مي‌گيرند كه آن را مصرف كنند يا به كساني كه بيشتر از سهميه‌شان متقاضي مصرف بنزين هستند، واگذار كنند. طرحي كه در نظرسنجي برنامه تلويزيوني پايش هم با حمايت 75 درصدي مردم همراه بود.

محمد ملانوري

 

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۵ + ۵
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۵:۰۳
رییس‌جمهور درباره ریشه گرانی خودرو و سایر کالاها با مردم صحبت کند
خودرونگاران - یک عضو هیات رییسه مجلس از رییس‌جمهور خواست تا مردم را محرم بداند و درباره ریشه‌های گرانی خودرو، گوشت قرمز و سایر اقلام با آنان صحبت کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۴:۴۹
گروه خودرویی همچنان در انتظار امداد
خودرونگاران - اکثر نمادهای عمده گروه خودرویی در اولین هفته اسفند ماه یا منفی بودند یا در دامنه نوسان منفی مورد معامله قرار گرفتند که علت این امر را می توان در بلاتکلیفی شرایط اقتصادی، وضعیت بدهی‌ها ...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۳۴
فروش اینترنتی سایپا هر روز انجام می‌شود
خودرونگاران - سایت فروش فوری خودرو هر روز از ساعت ۱۰ صبح باز و فروش با لحاظ شرایط انجام می‌شود.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۳۱
درخواست یک نماینده برای بررسی گرانی خودرو در جلسه فوق‌العاده مجلس
خودرونگاران - نماینده مردم زرند در مجلس از هیات رییسه مجلس خواست تا به گرانی خودرو و سایر کالاها ورود کند و با مسؤولان دولتی در جلسه‌ای فوق‌العاده به موضوع رسیدگی کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۲۵
دولت به افزایش بی‌رویه قیمت خودرو توجه کند
خودرونگاران - نماینده مردم نوشهر در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از وضعیت بازار شب عید، اظهار کرد: دولت باید به افزایش بی رویه قیمت خودرو ، گوشت و میوه توجه کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۲۲
ایکو پرس، تنها پایگاه رسمی اطلاع رسانی گروه صنعتی ایران خودرو
خودرونگاران - شرکت ایران خودرو طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد; سایت ایکو پرس به نشانی www.ikcopress.ir تنها پایگاه رسمی اطلاع رسانی گروه صنعتی ایران خودرو است. مردم و رسانه‌ها می‌توانند با مراجعه به این پایگ...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۱۸
قیمت خودرو مورد توجه قرار گیرد
خودرونگاران - نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از افزایش بی رویه قیمت خودرو در تذکری به وزیر صنعت، معدن و تجارت ، گفت: در این خصوص ترتیب اثر دهید.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۲:۳۲
جدیدترین قیمت خودروهای خارجی در بازار
خودرونگاران - جدول قیمت خودروهای خارجی در بازار تهران منتشر شد.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۲:۰۴
خودروهای صفر کیلومتر با «شیتیل و لابی» نصیب چه کسانی می‌شود؟
خودرونگاران - حدود یک‌ماه پیش بود که پس از کش‌وقوس‌های فراوان، قیمت خودروهای داخلی با وعده افزایش تولید بالا رفت و از اواسط بهمن به نوعی هرج و مرج شده است.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۳۲
وضعیت موتورسیکلت‌های رسوبی شفاف‌سازی شود
خودرونگاران - معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست بر ضرورت اسقاط موتورسیکلت‌های رسوبی تاکید کرد و گفت: موتورهای رسوبی سالیان سال است که در پارکینگ‌ها انباشته شده‌اند و متاسفانه هیچ یک از دست...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۲۹
موانع اجرای "اسقاط ۲۵هزار موتورسیکلت رسوبی" در کشور
خودرونگاران - مدیر کل اموال منقول ستاد اجرایی فرمان امام (ره) از وجود ۵۷۲ هزار موتورسیکلت‌ رسوبی در کشور خبر داد و گفت: تنها ۱۸ هزار موتور رسوبی در اختیار و مالکیت ستاد اجرایی فرمان امام است و می‌توان...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۰۵
وزیر صنعت کمتر درباره بازار خودرو شعار درمانی کند
خودرونگاران - عضو فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس گفت: لازم است به وزیر صنعت، معدن و تجارت گفته شود به جای شعار درمانی درباره بازار خودرو، به این موضوع به طور ویژه رسیدگی کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۰۱
کمیسیون صنایع موضوع افزایش قیمت خودرو را بررسی می کند
خودرونگاران - رییس مجلس شورای اسلامی به رییس کمیسیون صنایع و معادن ماموریت داد تا در جلسه ای ویژه موضوع افزایش قیمت خودرو را هر چه سریعتر پیگیری کند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۴ - ۱۴:۵۷
سایت ثبت سفارش واردات خودرو باز شد
خودرونگاران - مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت گفت: سایت ثبت سفارش واردات خودرو براساس مصوبه هیات وزیران برای ترخیص خودروهای در گمرک مانده باز شده است.
۱۳۹۷/۱۱/۲۴ - ۰۹:۳۵
تخفیف ویژه سایپا به مشتریان
خودرونگاران - تمامی مشتریان گروه خودروسازی سایپا که موعد تحویل خودروهای آنها بهمن و اسفندماه سال جاری است مشمول تخفیف ویژه این شرکت خواهند شد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۸ - ۱۰:۵۰
تعزیرات فعلا نمی تواند به بازار خودرو نظارت کند
خودرونگاران - سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی گفت: در مورد گرانی خودرو با شکایت مردم مواجه هستیم اما در این شرایط با توجه به سکوت سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان که متولی اصلی است و نبود قیمت م...
۱۳۹۷/۱۱/۲۸ - ۱۰:۱۲
گرانی خودرو ارتباطی با فرمول وزارت صمت ندارد
خودرونگاران_ وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: گرانی خودرو ارتباطی با به کارگیری فرمول این وزارتخانه ندارد و برای ارزانی خودرو، تولید باید افزایش پیدا کند.
۱۳۹۷/۱۲/۱ - ۱۳:۱۷
وعده ارزاني خودرو از زبان وزير
خودرونگاران - وزیر صمت با بیان اینکه عرضه فوری خودرو به مشتریان با درخواست این وزارتخانه تا شب عید به صورت مرتب انجام می‌شود، گفت: تولید در حال افزایش است و در نتیجه قیمت خودرو کاهش می‌یابد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۷ - ۱۱:۰۹
برنامه‌های وزارت صنعت برای مهار قیمت خودرو
خودرونگاران - عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: وزیر صنعت، در جلسه غیرعلنی برنامه های این وزارتخانه برای مهار قیمت خودرو را تشریح کرد.
۱۳۹۷/۱۱/۳۰ - ۱۶:۳۶
مصوبات هیات دولت بدون اهمال اجرایی شود
خودرونگاران - دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در نامه ای به اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری با اشاره به گذشت ۴۰ روز از مصوبه هیات دولت مبنی بر ترخیص خودروهای دپو شده در گمرکات، تاخیر به وجود آمده را...
۱۳۹۷/۱۱/۲۵ - ۱۰:۲۱
فرمان بازار در دست دلالان
خودرونگاران_ بازار خودرو با نزدیکی به آخرین ماه سال، به واسطه حضور گسترده دلالان و واسطه‌گران قیمت‌های شگفت انگیزی به خود می‌بیند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۴ - ۱۰:۵۸
تاکید براجرای برنامه های ۱۰گانه بهبود وضعیت صنعت خودرو
خودرونگاران - نظارت بر اجرای برنامه های ۱۰گانه بهبود وضعیت خودرو سازان با حضور معاون امور صنایع وزارت صنعت ، معدن و تجارت به صورت هفتگی کلید خورد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۹ - ۰۹:۵۵
فروش فوری محصولات سایپا از پس فردا
خودرونگاران - گروه خودروسازی سایپا برای کنترل قیمت ها در بازار فروش فوری محصولات خود را آغاز می کند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۶ - ۱۰:۰۷
متولی ترخیص خودروهای خارجی دپو شده گمرک یا سازمان تملیکی؟
خودرونگاران_اخیرا گمرک خودروهایی که ثبت سفارش جعلی داشتند را به عنوان قاچاق به سازمان اموال تملیکی معرفی کرده اما خبری از تعیین تکلیف خودروهایی که مشمول قانون متروکه می‌شوند نیست.
۱۳۹۷/۱۱/۲۹ - ۱۵:۴۷
برنامه جدید فروش ۲ خودروساز برای شکست حباب قیمتها
خودرونگاران - گروه های صنعتی ایران خودرو و سایپا با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت از فردا (سه شنبه) برخی محصولات خود را به صورت اینترنتی فروش فوری می کنند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۷ - ۰۹:۵۵
یک خودرو هم از گمرک ترخیص نشده است
خودرونگاران - دبیر انجمن واردکنندگان خودرو گفت: وقتی چهل روز از این بخشنامه گذشته و حتی یک خودرو ترخیص نشده چرا یک نفر از دولت نمی‌آید بپرسد که چه اتفاقی افتاده؟ چرا اجرایی نمی‌شود؟ و اگر قابل اجرا ن...