امروز: پنج شنبه ۲ اسفند ۱۳۹۷ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۱۲ - ۱۱:۵۲
شناسه خبر: ۴۴۳۶۴۷
 
عواقب انحصارگرایی صنعت خودرو
اقتصاددانان مقابل خودروسازان
خودرونگاران- اقتصاددانان همواره منتقد صنعت خودروی ایران و سیاستگذاری‌های صورت گرفته در آن بوده‌اند. به باور آنان این صنعت با توجه به لابی‌های گسترده رسانه‌ای و سیاسی که دارد همواره توانسته امتیازات خاصی را از دولت بگیرد و از تن دادن به تولید کارا و بهره‌ور محور سر باز زند.

به گزارش خودرونگاران به نقل از اعتماد، در این میان، حمید آذرمند، معتقد است که خودروسازان ایرانی در نیم قرن گذشته نتوانسته‌اند به اندازه سن شان به بلوغ برسند و از همتایان خارجی خود عقب مانده‌اند.

این اقتصاددان به عواقب ماندگاری انحصار در بازار خودروی ایران اشاره کرده و نسخه خود را برای نجات صنعت خودرو از بند حصر و رقابتی شدن آن ارایه می‌دهد.

با روی کار آمدن دولت یازدهم و تیم اقتصادی آن‌که عمدتا معتقد به اقتصاد رقابتی و به دور از انحصار بودند این توقع وجود داشت که بخش تولید کشور رقابتی شده و بنگاه‌های بزرگ و کوچک خود را برای تولید محصولات قابل صدور به بازارهای جهانی آماده خواهند کرد. صنعت خودرو یکی از صنایعی بود که اقتصاددان انتظار داشتند اصلاحاتی عمیق در آن صورت گرفته و از انحصارزدگی بیرون آید. به نظر شما کارنامه دولت برای رقابتی‌سازی صنعت خودرو ایران چه معدلی داشته است؟

اصولا دولت‌هایی که پس از انقلاب روی کار آمده‌اند درباره صنعت خودرو دو نگرانی بزرگ داشته‌اند که این نگرانی‌ها سبب شده تا آنان در اصلاح سیاستگذاری‌ها در این صنعت با ملاحظاتی روبه‌رو شوند. نگرانی اول جمعیت شاغل و نگرانی دوم حجم عظیم سرمایه ثابت در این صنعت است. در خصوص نگرانی اول باید گفت که به غیر از کارکنان خودروسازها، صنایعی در پایین‌دست و بالادست را نیز شامل می‌شود. در چنین شرایطی هر وقت صنعت خودرو با رونق مواجه شده صنایع پایین دستی آن نیز رونق داشته‌اند که سطح اثرگذاری این رونق به بنگاه‌های بزرگی نظیر صنایع فلزات پایه نیز رسیده است. در چنین شرایطی طبیعی است که سیاستگذار با این صنعت محتاطانه‌تر برخورد کند چرا که هیچ سیاستمداری نمی‌خواهد تعداد زیادی از افراد به خاطر یک تصمیم حتی اگر مبتنی بر منطق اقتصادی باشد، بیکار شوند. این ملاحظات تاحدودی قابل درک است و می‌توان گفت برای چنین صنعتی نباید تصمیم‌های خلق‌الساعه گرفت و بهتر است در یک برنامه میان مدت ٥ساله استراتژی در جهت توسعه آن نوشته شود.

از سویی دیگر حجم بزرگی از دارایی‌های ثابت در قالب بنگاه‌های مختلف خودروسازی در این صنعت انباشته شده که سیاستگذار نسبت به آن بسیار حساس است. وقتی ارزش این حجم از سرمایه را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که در طول سال‌های گذشته با توجه به انواع حمایت‌هایی که از این صنعت صورت گرفته، این سرمایه‌ها عملا بهره‌وری مناسبی نداشته و نتوانسته‌اند صنعتی رقابتی و قابل عرضه در بازارهای جهانی را به وجود آورند. شاید اگر این سرمایه‌گذاری‌ها در جایی خارج از صنعت خودرو صورت می‌گرفت آنگاه شاهد تولید رقابتی و صادرات‌محور بودیم که اشتباهات سیاستگذار مانع از این کار در طول سالیان گذشته شده است. در چنین شرایطی عملا با صنعتی روبه‌رو هستیم که از نظر حمایت معمولا در اولویت‌های نخست دولت بوده ولی خروجی متناسبی نداشته است. عرضه خودروهایی با آلایندگی بالا، مصرف سوخت زیاد و ایمنی کم نتیجه سیاستگذاری‌های صورت گرفته در صنعت خودروی ایران است که وقت آن رسیده تا در این سیاستگذاری‌ها تجدیدنظر شود.

فارغ از نگرانی‌هایی که دولت‌ها درباره صنعت خودرو دارند چه اقداماتی باید انجام دهند که این صنعت از خمودگی خارج شده و محصولات رقابتی را وارد بازار کنند؟

نکته اول آن است که یک برنامه میان‌مدت برای این صنعت بنویسد و خودروساز را آگاه کند که مثلا در ٥ سال آینده نظام تعرفه‌گذاری، قیمت‌گذاری و استانداردسازی این صنعت به چه سمتی خواهد رفت. آنگاه به خودروسازان بگوید که خود را با این برنامه تطبیق دهند. دولت هرگز نباید به صورت کمی با این صنعت برخورد کند و مثلا بگوید تا پایان این سال این تعداد خودرو به تولید برسد یا نرسد. دولت در مقام ناظر و سیاستگذار باید وارد عمل شود و زمینه را برای تولید رقابتی آماده کند. از منظر اقتصاد کلان ادامه فعالیت صنعت خودرو در ایران با تعرفه‌های بالا در نهایت به ضرر دولت، محیط زیست، مردم و حتی بنگاه‌های خودروساز است. حمایت‌های تعرفه‌ای و تسهیلاتی از صنایع نوپا آن هم به صورت محدود و حداکثر ٥ساله مجاز است اما بیش از آن توصیه نمی‌شود. طبیعتا حمایت همه‌جانبه از صنعت خودرو طی ٤ دهه گذشته از سوی هیچ اقتصاددانی توصیه نمی‌شود. نتیجه این همه حمایت شکل‌گیری ابربنگاه‌هایی شده که اگر حمایت از آنان قطع شود مشکلات اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی را برای کشور به وجود می‌آورند. بنابراین اولین گام این است که سیاستگذار تعرفه‌ها را به صورت پلکانی در یک برنامه زمانبندی ٥ ساله کاهش داده تا خودروسازان بتوانند محصولاتی رقابتی را در سال پنجم به تولید رسانده و روانه بازارها کنند.

به غیر از ناکارآمد شدن صنعت خودرو، تبعات تعرفه‌های بالا برای واردات خودرو چه موارد دیگری می‌تواند باشد؟

بالا بودن تعرفه‌های واردات خودرو چند پیام به اقتصاد ایران دارد. نخست آنکه خودروسازان می‌توانند با فراغت بال و بدون نگرانی از بازار به تولید محصولات کم کیفیت ادامه داده و سهم خود را در غیاب سایر بازیگران از بازار حفظ کنند. در چنین فضایی حتی اگر سرمایه‌گذاران خارجی هم وارد کشور شوند با توجه به این تعرفه‌ها نیازی نمی‌بینند که آخرین تکنولوژی‌ها را به ایران وارد کنند و تولید خودروهایی را در سر خواهند پروراند که بازار آنها تضمین شده است و در فضایی غیر رقابتی می‌توانند آن را به فروش برسانند. وقتی یک بنگاه نگران رقابت نباشد و در فضای انحصار به تولید ادامه دهد نتیجه آن می‌شود محصولی را روانه بازار کند که استانداردهای ایمنی، سوخت و آلایندگی آن از متوسط جهانی نیز کمتر باشد.

به عنوان یک اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی چه نسخه‌ای را برای توسعه صنعت خودرو تجویز می‌کنید؟

در وهله اول باید این اجماع در سطح سیاستگذاری به وجود‌ آید که روند کنونی صنعت خودرو در ایران از منطق اقتصادی خارج شده و خروجی آن به ضرر همه ذی‌نفعان است. البته همانطور که گفتم نگرانی‌هایی در خصوص سیاستگذاری‌های اقتصادی در این صنعت وجود دارد که می‌توان برای آن نسخه‌هایی نوشت. بعد از این اجماع دولت لازم است تا در یک برنامه میان مدت ٣ اقدام را انجام دهد. نخست آنکه این صنعت را رقابت‌پذیر کرده و انحصارزدایی از آن را آغاز کند. راه آن تدوین جدول جدید تعرفه‌هاست. سیاستگذار باید باور داشته باشد که این نوع تعرفه‌گذاری به صلاح توسعه صنعتی کشور نیست و قدری سنتی شده است. حمایت از صنایع لزوما از طریق تعرفه درمانی ممکن نخواهد بود. پس لازم است که جدول کاهش پلکانی تعرفه‌ها تهیه شده و دولت روی آن با اقتدار بایستد. متاسفانه دیده می‌شود که خودروسازان بسیار لابی‌باز هستند و از ابزارهای رسانه‌ای و سیاسی بسیار قوی برخوردارند. از این رو اصلاح سیاست‌های موجود در صنعت خودرو کم‌هزینه نخواهد بود. دومین اقدام این است که تعرفه‌ها را شناور کند. بدین معنی که ورود خودروهای کم‌کیفیت و با تکنولوژی قدیمی همراه با تعرفه‌های بالا باشد اما واردات خودروهای ایمن و پاک کم‌هزینه بوده و تعرفه آنان به صفر نزدیک شود. در حال حاضر وضع برعکس است. خودروهای قدیمی، دست دوم و ناایمن تعرفه‌های پایینی دارند اما ورود خودروهای پاک و ایمن گران شده است. سومین اقدام هم نظارت شدید بر استانداردهاست. دولت بهتر است با افزایش نظارت‌های خود سطح استانداردها را بالا ببرد تا خودروهای پاک، ایمن و با تکنولوژی بالا در کشور به تولید برسد. در این میان نباید اجازه تولید خودروهای غیراستاندارد و از رده خارج را صادر کند بلکه باید با کاهش تعرفه‌ها اجازه دهد خودروهایی وارد کشور شوند که تولیدات داخلی را رقابت‌پذیرتر کند.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۷ + ۱۴
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۴:۴۹
گروه خودرویی همچنان در انتظار امداد
خودرونگاران - اکثر نمادهای عمده گروه خودرویی در اولین هفته اسفند ماه یا منفی بودند یا در دامنه نوسان منفی مورد معامله قرار گرفتند که علت این امر را می توان در بلاتکلیفی شرایط اقتصادی، وضعیت بدهی‌ها ...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۳۴
فروش اینترنتی سایپا هر روز انجام می‌شود
خودرونگاران - سایت فروش فوری خودرو هر روز از ساعت ۱۰ صبح باز و فروش با لحاظ شرایط انجام می‌شود.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۳۱
درخواست یک نماینده برای بررسی گرانی خودرو در جلسه فوق‌العاده مجلس
خودرونگاران - نماینده مردم زرند در مجلس از هیات رییسه مجلس خواست تا به گرانی خودرو و سایر کالاها ورود کند و با مسؤولان دولتی در جلسه‌ای فوق‌العاده به موضوع رسیدگی کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۲۵
دولت به افزایش بی‌رویه قیمت خودرو توجه کند
خودرونگاران - نماینده مردم نوشهر در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از وضعیت بازار شب عید، اظهار کرد: دولت باید به افزایش بی رویه قیمت خودرو ، گوشت و میوه توجه کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۲۲
ایکو پرس، تنها پایگاه رسمی اطلاع رسانی گروه صنعتی ایران خودرو
خودرونگاران - شرکت ایران خودرو طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد; سایت ایکو پرس به نشانی www.ikcopress.ir تنها پایگاه رسمی اطلاع رسانی گروه صنعتی ایران خودرو است. مردم و رسانه‌ها می‌توانند با مراجعه به این پایگ...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۳:۱۸
قیمت خودرو مورد توجه قرار گیرد
خودرونگاران - نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از افزایش بی رویه قیمت خودرو در تذکری به وزیر صنعت، معدن و تجارت ، گفت: در این خصوص ترتیب اثر دهید.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۲:۳۲
جدیدترین قیمت خودروهای خارجی در بازار
خودرونگاران - جدول قیمت خودروهای خارجی در بازار تهران منتشر شد.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۲:۰۴
خودروهای صفر کیلومتر با «شیتیل و لابی» نصیب چه کسانی می‌شود؟
خودرونگاران - حدود یک‌ماه پیش بود که پس از کش‌وقوس‌های فراوان، قیمت خودروهای داخلی با وعده افزایش تولید بالا رفت و از اواسط بهمن به نوعی هرج و مرج شده است.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۳۲
وضعیت موتورسیکلت‌های رسوبی شفاف‌سازی شود
خودرونگاران - معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست بر ضرورت اسقاط موتورسیکلت‌های رسوبی تاکید کرد و گفت: موتورهای رسوبی سالیان سال است که در پارکینگ‌ها انباشته شده‌اند و متاسفانه هیچ یک از دست...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۲۹
موانع اجرای "اسقاط ۲۵هزار موتورسیکلت رسوبی" در کشور
خودرونگاران - مدیر کل اموال منقول ستاد اجرایی فرمان امام (ره) از وجود ۵۷۲ هزار موتورسیکلت‌ رسوبی در کشور خبر داد و گفت: تنها ۱۸ هزار موتور رسوبی در اختیار و مالکیت ستاد اجرایی فرمان امام است و می‌توان...
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۰۵
وزیر صنعت کمتر درباره بازار خودرو شعار درمانی کند
خودرونگاران - عضو فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس گفت: لازم است به وزیر صنعت، معدن و تجارت گفته شود به جای شعار درمانی درباره بازار خودرو، به این موضوع به طور ویژه رسیدگی کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۱:۰۱
کمیسیون صنایع موضوع افزایش قیمت خودرو را بررسی می کند
خودرونگاران - رییس مجلس شورای اسلامی به رییس کمیسیون صنایع و معادن ماموریت داد تا در جلسه ای ویژه موضوع افزایش قیمت خودرو را هر چه سریعتر پیگیری کند.
۱۳۹۷/۱۲/۲ - ۱۰:۵۹
فراخوان ۸۶ هزار نیسان مورانو
خودرونگاران - شرکت خودروسازی نیسان اعلام کرده است که ۸۶ هزار و ۲۰۰ دستگاه از خودروهای «مورانو» مدل سال ۲۰۰۹ را در ایالات‌متحده فراخوان می‌دهد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۴ - ۱۴:۵۷
سایت ثبت سفارش واردات خودرو باز شد
خودرونگاران - مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت گفت: سایت ثبت سفارش واردات خودرو براساس مصوبه هیات وزیران برای ترخیص خودروهای در گمرک مانده باز شده است.
۱۳۹۷/۱۱/۲۴ - ۰۹:۳۵
تخفیف ویژه سایپا به مشتریان
خودرونگاران - تمامی مشتریان گروه خودروسازی سایپا که موعد تحویل خودروهای آنها بهمن و اسفندماه سال جاری است مشمول تخفیف ویژه این شرکت خواهند شد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۸ - ۱۰:۵۰
تعزیرات فعلا نمی تواند به بازار خودرو نظارت کند
خودرونگاران - سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی گفت: در مورد گرانی خودرو با شکایت مردم مواجه هستیم اما در این شرایط با توجه به سکوت سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان که متولی اصلی است و نبود قیمت م...
۱۳۹۷/۱۱/۲۸ - ۱۰:۱۲
گرانی خودرو ارتباطی با فرمول وزارت صمت ندارد
خودرونگاران_ وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: گرانی خودرو ارتباطی با به کارگیری فرمول این وزارتخانه ندارد و برای ارزانی خودرو، تولید باید افزایش پیدا کند.
۱۳۹۷/۱۲/۱ - ۱۳:۱۷
وعده ارزاني خودرو از زبان وزير
خودرونگاران - وزیر صمت با بیان اینکه عرضه فوری خودرو به مشتریان با درخواست این وزارتخانه تا شب عید به صورت مرتب انجام می‌شود، گفت: تولید در حال افزایش است و در نتیجه قیمت خودرو کاهش می‌یابد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۷ - ۱۱:۰۹
برنامه‌های وزارت صنعت برای مهار قیمت خودرو
خودرونگاران - عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: وزیر صنعت، در جلسه غیرعلنی برنامه های این وزارتخانه برای مهار قیمت خودرو را تشریح کرد.
۱۳۹۷/۱۱/۳۰ - ۱۶:۳۶
مصوبات هیات دولت بدون اهمال اجرایی شود
خودرونگاران - دبیر انجمن واردکنندگان خودرو در نامه ای به اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری با اشاره به گذشت ۴۰ روز از مصوبه هیات دولت مبنی بر ترخیص خودروهای دپو شده در گمرکات، تاخیر به وجود آمده را...
۱۳۹۷/۱۱/۲۵ - ۱۰:۲۱
فرمان بازار در دست دلالان
خودرونگاران_ بازار خودرو با نزدیکی به آخرین ماه سال، به واسطه حضور گسترده دلالان و واسطه‌گران قیمت‌های شگفت انگیزی به خود می‌بیند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۴ - ۱۰:۵۸
تاکید براجرای برنامه های ۱۰گانه بهبود وضعیت صنعت خودرو
خودرونگاران - نظارت بر اجرای برنامه های ۱۰گانه بهبود وضعیت خودرو سازان با حضور معاون امور صنایع وزارت صنعت ، معدن و تجارت به صورت هفتگی کلید خورد.
۱۳۹۷/۱۱/۲۹ - ۰۹:۵۵
فروش فوری محصولات سایپا از پس فردا
خودرونگاران - گروه خودروسازی سایپا برای کنترل قیمت ها در بازار فروش فوری محصولات خود را آغاز می کند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۶ - ۱۰:۰۷
متولی ترخیص خودروهای خارجی دپو شده گمرک یا سازمان تملیکی؟
خودرونگاران_اخیرا گمرک خودروهایی که ثبت سفارش جعلی داشتند را به عنوان قاچاق به سازمان اموال تملیکی معرفی کرده اما خبری از تعیین تکلیف خودروهایی که مشمول قانون متروکه می‌شوند نیست.
۱۳۹۷/۱۱/۲۹ - ۱۵:۴۷
برنامه جدید فروش ۲ خودروساز برای شکست حباب قیمتها
خودرونگاران - گروه های صنعتی ایران خودرو و سایپا با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت از فردا (سه شنبه) برخی محصولات خود را به صورت اینترنتی فروش فوری می کنند.
۱۳۹۷/۱۱/۲۷ - ۰۹:۵۵
یک خودرو هم از گمرک ترخیص نشده است
خودرونگاران - دبیر انجمن واردکنندگان خودرو گفت: وقتی چهل روز از این بخشنامه گذشته و حتی یک خودرو ترخیص نشده چرا یک نفر از دولت نمی‌آید بپرسد که چه اتفاقی افتاده؟ چرا اجرایی نمی‌شود؟ و اگر قابل اجرا ن...