امروز: دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۱۲ - ۱۱:۵۲
شناسه خبر: ۴۴۳۶۴۷
 
عواقب انحصارگرایی صنعت خودرو
اقتصاددانان مقابل خودروسازان
خودرونگاران- اقتصاددانان همواره منتقد صنعت خودروی ایران و سیاستگذاری‌های صورت گرفته در آن بوده‌اند. به باور آنان این صنعت با توجه به لابی‌های گسترده رسانه‌ای و سیاسی که دارد همواره توانسته امتیازات خاصی را از دولت بگیرد و از تن دادن به تولید کارا و بهره‌ور محور سر باز زند.

به گزارش خودرونگاران به نقل از اعتماد، در این میان، حمید آذرمند، معتقد است که خودروسازان ایرانی در نیم قرن گذشته نتوانسته‌اند به اندازه سن شان به بلوغ برسند و از همتایان خارجی خود عقب مانده‌اند.

این اقتصاددان به عواقب ماندگاری انحصار در بازار خودروی ایران اشاره کرده و نسخه خود را برای نجات صنعت خودرو از بند حصر و رقابتی شدن آن ارایه می‌دهد.

با روی کار آمدن دولت یازدهم و تیم اقتصادی آن‌که عمدتا معتقد به اقتصاد رقابتی و به دور از انحصار بودند این توقع وجود داشت که بخش تولید کشور رقابتی شده و بنگاه‌های بزرگ و کوچک خود را برای تولید محصولات قابل صدور به بازارهای جهانی آماده خواهند کرد. صنعت خودرو یکی از صنایعی بود که اقتصاددان انتظار داشتند اصلاحاتی عمیق در آن صورت گرفته و از انحصارزدگی بیرون آید. به نظر شما کارنامه دولت برای رقابتی‌سازی صنعت خودرو ایران چه معدلی داشته است؟

اصولا دولت‌هایی که پس از انقلاب روی کار آمده‌اند درباره صنعت خودرو دو نگرانی بزرگ داشته‌اند که این نگرانی‌ها سبب شده تا آنان در اصلاح سیاستگذاری‌ها در این صنعت با ملاحظاتی روبه‌رو شوند. نگرانی اول جمعیت شاغل و نگرانی دوم حجم عظیم سرمایه ثابت در این صنعت است. در خصوص نگرانی اول باید گفت که به غیر از کارکنان خودروسازها، صنایعی در پایین‌دست و بالادست را نیز شامل می‌شود. در چنین شرایطی هر وقت صنعت خودرو با رونق مواجه شده صنایع پایین دستی آن نیز رونق داشته‌اند که سطح اثرگذاری این رونق به بنگاه‌های بزرگی نظیر صنایع فلزات پایه نیز رسیده است. در چنین شرایطی طبیعی است که سیاستگذار با این صنعت محتاطانه‌تر برخورد کند چرا که هیچ سیاستمداری نمی‌خواهد تعداد زیادی از افراد به خاطر یک تصمیم حتی اگر مبتنی بر منطق اقتصادی باشد، بیکار شوند. این ملاحظات تاحدودی قابل درک است و می‌توان گفت برای چنین صنعتی نباید تصمیم‌های خلق‌الساعه گرفت و بهتر است در یک برنامه میان مدت ٥ساله استراتژی در جهت توسعه آن نوشته شود.

از سویی دیگر حجم بزرگی از دارایی‌های ثابت در قالب بنگاه‌های مختلف خودروسازی در این صنعت انباشته شده که سیاستگذار نسبت به آن بسیار حساس است. وقتی ارزش این حجم از سرمایه را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که در طول سال‌های گذشته با توجه به انواع حمایت‌هایی که از این صنعت صورت گرفته، این سرمایه‌ها عملا بهره‌وری مناسبی نداشته و نتوانسته‌اند صنعتی رقابتی و قابل عرضه در بازارهای جهانی را به وجود آورند. شاید اگر این سرمایه‌گذاری‌ها در جایی خارج از صنعت خودرو صورت می‌گرفت آنگاه شاهد تولید رقابتی و صادرات‌محور بودیم که اشتباهات سیاستگذار مانع از این کار در طول سالیان گذشته شده است. در چنین شرایطی عملا با صنعتی روبه‌رو هستیم که از نظر حمایت معمولا در اولویت‌های نخست دولت بوده ولی خروجی متناسبی نداشته است. عرضه خودروهایی با آلایندگی بالا، مصرف سوخت زیاد و ایمنی کم نتیجه سیاستگذاری‌های صورت گرفته در صنعت خودروی ایران است که وقت آن رسیده تا در این سیاستگذاری‌ها تجدیدنظر شود.

فارغ از نگرانی‌هایی که دولت‌ها درباره صنعت خودرو دارند چه اقداماتی باید انجام دهند که این صنعت از خمودگی خارج شده و محصولات رقابتی را وارد بازار کنند؟

نکته اول آن است که یک برنامه میان‌مدت برای این صنعت بنویسد و خودروساز را آگاه کند که مثلا در ٥ سال آینده نظام تعرفه‌گذاری، قیمت‌گذاری و استانداردسازی این صنعت به چه سمتی خواهد رفت. آنگاه به خودروسازان بگوید که خود را با این برنامه تطبیق دهند. دولت هرگز نباید به صورت کمی با این صنعت برخورد کند و مثلا بگوید تا پایان این سال این تعداد خودرو به تولید برسد یا نرسد. دولت در مقام ناظر و سیاستگذار باید وارد عمل شود و زمینه را برای تولید رقابتی آماده کند. از منظر اقتصاد کلان ادامه فعالیت صنعت خودرو در ایران با تعرفه‌های بالا در نهایت به ضرر دولت، محیط زیست، مردم و حتی بنگاه‌های خودروساز است. حمایت‌های تعرفه‌ای و تسهیلاتی از صنایع نوپا آن هم به صورت محدود و حداکثر ٥ساله مجاز است اما بیش از آن توصیه نمی‌شود. طبیعتا حمایت همه‌جانبه از صنعت خودرو طی ٤ دهه گذشته از سوی هیچ اقتصاددانی توصیه نمی‌شود. نتیجه این همه حمایت شکل‌گیری ابربنگاه‌هایی شده که اگر حمایت از آنان قطع شود مشکلات اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی را برای کشور به وجود می‌آورند. بنابراین اولین گام این است که سیاستگذار تعرفه‌ها را به صورت پلکانی در یک برنامه زمانبندی ٥ ساله کاهش داده تا خودروسازان بتوانند محصولاتی رقابتی را در سال پنجم به تولید رسانده و روانه بازارها کنند.

به غیر از ناکارآمد شدن صنعت خودرو، تبعات تعرفه‌های بالا برای واردات خودرو چه موارد دیگری می‌تواند باشد؟

بالا بودن تعرفه‌های واردات خودرو چند پیام به اقتصاد ایران دارد. نخست آنکه خودروسازان می‌توانند با فراغت بال و بدون نگرانی از بازار به تولید محصولات کم کیفیت ادامه داده و سهم خود را در غیاب سایر بازیگران از بازار حفظ کنند. در چنین فضایی حتی اگر سرمایه‌گذاران خارجی هم وارد کشور شوند با توجه به این تعرفه‌ها نیازی نمی‌بینند که آخرین تکنولوژی‌ها را به ایران وارد کنند و تولید خودروهایی را در سر خواهند پروراند که بازار آنها تضمین شده است و در فضایی غیر رقابتی می‌توانند آن را به فروش برسانند. وقتی یک بنگاه نگران رقابت نباشد و در فضای انحصار به تولید ادامه دهد نتیجه آن می‌شود محصولی را روانه بازار کند که استانداردهای ایمنی، سوخت و آلایندگی آن از متوسط جهانی نیز کمتر باشد.

به عنوان یک اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی چه نسخه‌ای را برای توسعه صنعت خودرو تجویز می‌کنید؟

در وهله اول باید این اجماع در سطح سیاستگذاری به وجود‌ آید که روند کنونی صنعت خودرو در ایران از منطق اقتصادی خارج شده و خروجی آن به ضرر همه ذی‌نفعان است. البته همانطور که گفتم نگرانی‌هایی در خصوص سیاستگذاری‌های اقتصادی در این صنعت وجود دارد که می‌توان برای آن نسخه‌هایی نوشت. بعد از این اجماع دولت لازم است تا در یک برنامه میان مدت ٣ اقدام را انجام دهد. نخست آنکه این صنعت را رقابت‌پذیر کرده و انحصارزدایی از آن را آغاز کند. راه آن تدوین جدول جدید تعرفه‌هاست. سیاستگذار باید باور داشته باشد که این نوع تعرفه‌گذاری به صلاح توسعه صنعتی کشور نیست و قدری سنتی شده است. حمایت از صنایع لزوما از طریق تعرفه درمانی ممکن نخواهد بود. پس لازم است که جدول کاهش پلکانی تعرفه‌ها تهیه شده و دولت روی آن با اقتدار بایستد. متاسفانه دیده می‌شود که خودروسازان بسیار لابی‌باز هستند و از ابزارهای رسانه‌ای و سیاسی بسیار قوی برخوردارند. از این رو اصلاح سیاست‌های موجود در صنعت خودرو کم‌هزینه نخواهد بود. دومین اقدام این است که تعرفه‌ها را شناور کند. بدین معنی که ورود خودروهای کم‌کیفیت و با تکنولوژی قدیمی همراه با تعرفه‌های بالا باشد اما واردات خودروهای ایمن و پاک کم‌هزینه بوده و تعرفه آنان به صفر نزدیک شود. در حال حاضر وضع برعکس است. خودروهای قدیمی، دست دوم و ناایمن تعرفه‌های پایینی دارند اما ورود خودروهای پاک و ایمن گران شده است. سومین اقدام هم نظارت شدید بر استانداردهاست. دولت بهتر است با افزایش نظارت‌های خود سطح استانداردها را بالا ببرد تا خودروهای پاک، ایمن و با تکنولوژی بالا در کشور به تولید برسد. در این میان نباید اجازه تولید خودروهای غیراستاندارد و از رده خارج را صادر کند بلکه باید با کاهش تعرفه‌ها اجازه دهد خودروهایی وارد کشور شوند که تولیدات داخلی را رقابت‌پذیرتر کند.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۲ + ۸
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۸:۵۴
سازمان حمایت و خودروسازان ملزم به ارائه آنالیز قیمت محصولات شدند/ ارز مورد نیاز قطعه سازان و خوردروسازان تامین شود
خودرونگاران- سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس، گفت: مقرر شد تا خودروسازان و سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان آنالایز دقیق قیمتی را از خودروهای تولید داخل برای ارائه در جلسه هفته آینده تهیه...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۸:۵۳
خودروسازان از گرانی دفاع کردند؛ مجلس تا حدودی همراه شد
خودرونگاران- در جلسه امروز کمیسیون صنایع مجلس که بدون حضور وزیر صنعت برگزار شد، خودروسازان دفاعیات خود را در مورد افزایش قیمت ها مطرح کردند که بخشی از آنها مورد تأیید نمایندگان و برخی دیگر مورد قبول و...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۶:۳۸
مهلت ثبت نام تاکسیرانان در طرح بیمه تکمیلی رایگان
خودرونگاران - معاون مالی و اداری سازمان تاکسیرانی تهران گفت: تاکسیرانان می‌توانند بعد از ثبت نام خود، خانواده شان را نیز در مرداد ماه به لیست خود اضافه کنند.
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۶:۲۲
امکان سنجی تولید سوخت بیودیزل در ایران
خودرونگاران - با هدف امکان سنجی استفاده از بیو دیزل در خودروهای دیزلی و ارائه روشی مناسب برای استفاده از آن به صورت ترکیب با گازوییل، طرح پژوهشی امکان سنجی تولید سوخت بیودیزل در ایران اجرایی شد.
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۶:۱۸
مدل جدید کلاهبرداری در خرید اقساطی خودرو
خودرونگاران - اخیرا برخی از شرکتهای لیزینگ خودرو اقدام به عقد قراردادهای غیر منصفانه برای فروش خودرو می کنند و از این طریق همه جوره به مشتریان ضرر و زیان وارد می کنند.
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۵:۵۶
خودرو ۵۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومان ارزان شد
خودرونگاران - افزایش عرضه خودرو در بازار باعث شد تا قیمت خودرو کاهش ۵۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومانی را تجربه کند.
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۵:۴۶
ابهام در تخصیص ارز ۴۲۰۰تومانی به خودرو
خودرونگاران - در پی انتشار اخباری مبنی بر حذف خودرو از فهرست کالاهای دارای اولویت برای تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی، وزارت صنعت و بانک مرکزی هیچ گونه شفاف سازی نکردند و پس از چالش‌های سال گذشته برای واردات...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۵:۳۷
ایجاد محدودیت در ارایه ارز به رانندگان بین المللی موقت است
خودرونگاران - عضو هیات رئیسه مجلس، با تاکید بر اینکه ایجاد صف برای ارایه ارز به اقشار مختلف به صلاح نیست، گفت: ایجاد محدودیت در ارایه ارز به رانندگان موقت بوده زیرا حجم مراجعات و تقاضا به حدی می رسد ...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۵:۰۷
فراخوان ثبت‌‎نام طرح ترافیک ۹۷ نشریات منتشر شد
خودرونگاران - اداره کل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با انتشار فراخوانی از مدیران نشریات خواست برای ثبت نام متقاضیان طرح ترافیک ۹۷ اقدام کنند.
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۴:۵۴
سايپا طي بخشنامه اي تكميل وجه با شرايط خاص را اعلام كرد
خودرونگاران - به مناسبت فرا رسيدن ماه مبارك رمضان، با دستور مديرعامل گروه خودروسازي سايپا و در راستاي حمايت از مشتريان و افزايش رضايت مندي، تمام مشترياني كه طبق دعوتنامه ارسالي زمان تكميل وجه آنها تا ...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۴:۴۲
آینده خودروهای هیبریدی، منتظر تصمیم مجلس
خودرونگاران - کاهش تعرفه خودروهای هیبریدی در حالی هنوز محل اختلاف نظر دولت، مجلس و واردکنندگان است که مدافعان، استفاده از این وسیله نقلیه را در کاهش آلودگی هوا موثر می دانند و مخالفان از سهم کمتر از 1...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۴:۴۱
تابع شرایط اتحادیه اروپا برای همکاری با ایران هستیم
خودرونگاران - در نخستین واکنش ها بعد از خروج دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا از توافق برجام روسای جمهور فرانسه ، انگلیس و المان بر ماندگاری خود به تعهدات برجام اصرار کردند، اما از همان روز نخست بسیار...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۴:۳۷
عوارض الکترونیکی در جاده‌های ایران چگونه کار می‌کند؟
خودرونگاران - وزارت راه و شهرسازی در حالی خبر از نهایی شدن اقدامات لازم برای الکترونیکی شدن اخذ عوارض در کلیه آزادراه‌های کشور داده که به نظر می‌رسد با توجه به ساختارهای سنتی موجود راهی طولانی با اجرا...
۱۳۹۷/۲/۲۹ - ۱۴:۰۴
محصولات تويوتا و رنو را تست كنيد، بعد بخريد
خودرونگاران-نخستین مرکز تخصصی تست درایو خودروهای رنو و تویوتا در ایران رسما توسط هلدينگ ناصح با حضور خودروهای این برند افتتاح شد
۱۳۹۷/۲/۲۳ - ۲۳:۴۳
آغاز پيش فروش سيتروئن
خودرونگاران - شرکت سایپا سیتروئن همزمان با آغاز دومین سال فعالیت مفتخر است تا پیش فروش خودروی سیتروئن C3 ، اولین‌ محصول تولیدی خود در ایران را اعلام دارد.
۱۳۹۷/۲/۲۷ - ۱۲:۰۴
فروش خودرو Citroen C3 تنها ازطریق وبسایت رسمی سایپا
خودرونگاران- گروه خودروسازی سایپا طی اعلامیه خبر داد فروش سیتروئن C3 تنها از طریق وبسایت رسمی این شرکت معتبر است.
۱۳۹۷/۲/۲۵ - ۱۳:۱۴
زمزمه افزایش نرخ خودرو و رشد صنایع خودرو
خودرونگاران - معامله‌گران بورس تهران امروز در حالی با معاملاتی متعادل در اغلب نمادهای معاملاتی بودند که زمزمه افزایش نرخ خودرو و انواع قطعه همچنان به پیشرو شدن این گروه در بازار امروز انجامید.
۱۳۹۷/۲/۲۴ - ۱۵:۵۷
نمي خواهيم از ايران برويم
خودرونگاران - قائم مقام سيتروئن در خصوص همكاري شركت سيتروئن در ايران گفت: تابع قواعد بين المللي هستيم و همانطور كه دولتهاي آلمان ، فرانسه و انگليس اعلام كرده اند كه به برجام متعهد هستند همكاري هاي خود...
۱۳۹۷/۲/۳۰ - ۱۴:۳۴
۵ ستاره ایمنی برای جنسیس ۲۰۱۸
خودرونگاران - خودروی اسپرت 2018 به یک موتور 3.3 لیتری توربوشارژ V6 با قدرت 365 اسب‌بخار مجهز است که با یک سامانه انتقال قدرت 8 سرعته همخوانی دارد.
۱۳۹۷/۲/۲۷ - ۱۳:۳۵
قیمت‌های غیرقانونی بی‌ترمز خودرو
خودرونگاران - دلار نه‌تنها بازار خودروهای خارجی که حتی بازار خودروهای داخلی و دست دوم را به کما برده است. با وجود این، افزایش قیمت در این بازارها متوقف نشده و قیمت خودروهای داخلی تا ۳۰ ‌درصد نسبت به ‌...
۱۳۹۷/۲/۲۴ - ۰۹:۴۰
زمان طلايی خريد خودرو
خودرونگاران - اين روزها بازار خودرو شرايط خاصي را پشت سر مي‌گذارد و با وجود اينكه مجلسي‌ها رسما اعلام كرده‌اند كه كارخانه‌ها حق افزايش قيمت را ندارند و خبري هم از تعيين تكليف قيمت‌گذاري خودرو از سوي ن...
۱۳۹۷/۲/۲۷ - ۱۰:۰۲
سرنوشت اروپایی‌ها در خودروسازی ایران
خودرونگاران - بیش از یک هفته از تصمیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا مبنی‌بر خروج از توافق هسته‌ای برجام و اعمال مجدد تحریم‌ها می‌گذرد. در طول این مدت اظهارنظرهای ضد و نقیضی درخصوص تاثیر این تصمیم ب...
۱۳۹۷/۲/۲۶ - ۲۰:۰۱
عرضه محصول 2008 صرفا در چارچوب بخش نامه های فروش ایران خودرو
خودرونگاران- گروه صنعتی ایران خودرو در اطلاعیه ای اعلام کرد: محصول 2008 در خارج از چارچوب و بخش نامه های فروش، از جمله روش کارتکس از سوی هیچ یک از نمایندگی های مجاز این گروه صنعتی عرضه نشده است.
۱۳۹۷/۲/۲۳ - ۱۳:۳۵
لابی‌های مافیایی برای عقیم گذاشتن طرح ساماندهی واردات خودرو در مجلس
خودرونگاران- در حالی که یک فوریت طرح ساماندهی واردات خودرو در مجلس به تصویب رسیده و این طرح در نوبت بررسی نمایندگان قرار دارد، برخی تلاشهای پشت برده برای فشار به نمایندگان و جلوگیری از ورود آنها به م...
۱۳۹۷/۲/۲۶ - ۰۹:۱۰
فرجام «خودرو» بدون برجام
خودرونگاران - با خروج آمریکا از برجام، خودروسازی ایران در اولویت بازگشت تحریم‌ها قرار گرفته و حال این پرسش پیش می‌آید که سرنوشت این صنعت بزرگ داخلی پس از گذشت ضرب‌الاجل سه ماهه آمریکایی‌ها (برای تحری...
۱۳۹۷/۲/۲۹ - ۱۵:۳۶
تشویق واردکنندگان خودروهای هیبریدی با کاهش تعرفه
خودرونگاران - عضو کمیسیون صنایع مجلس با ابراز امیدواری نسبت به تصویب طرح ساماندهی بازار خودرو در مجلس، گفت: این طرح هفته آینده در دستور کار مجلس قرار دارد.