امروز: یکشنبه ۱ مهر ۱۳۹۷ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۱۲ - ۱۱:۵۲
شناسه خبر: ۴۴۳۶۴۷
 
عواقب انحصارگرایی صنعت خودرو
اقتصاددانان مقابل خودروسازان
خودرونگاران- اقتصاددانان همواره منتقد صنعت خودروی ایران و سیاستگذاری‌های صورت گرفته در آن بوده‌اند. به باور آنان این صنعت با توجه به لابی‌های گسترده رسانه‌ای و سیاسی که دارد همواره توانسته امتیازات خاصی را از دولت بگیرد و از تن دادن به تولید کارا و بهره‌ور محور سر باز زند.

به گزارش خودرونگاران به نقل از اعتماد، در این میان، حمید آذرمند، معتقد است که خودروسازان ایرانی در نیم قرن گذشته نتوانسته‌اند به اندازه سن شان به بلوغ برسند و از همتایان خارجی خود عقب مانده‌اند.

این اقتصاددان به عواقب ماندگاری انحصار در بازار خودروی ایران اشاره کرده و نسخه خود را برای نجات صنعت خودرو از بند حصر و رقابتی شدن آن ارایه می‌دهد.

با روی کار آمدن دولت یازدهم و تیم اقتصادی آن‌که عمدتا معتقد به اقتصاد رقابتی و به دور از انحصار بودند این توقع وجود داشت که بخش تولید کشور رقابتی شده و بنگاه‌های بزرگ و کوچک خود را برای تولید محصولات قابل صدور به بازارهای جهانی آماده خواهند کرد. صنعت خودرو یکی از صنایعی بود که اقتصاددان انتظار داشتند اصلاحاتی عمیق در آن صورت گرفته و از انحصارزدگی بیرون آید. به نظر شما کارنامه دولت برای رقابتی‌سازی صنعت خودرو ایران چه معدلی داشته است؟

اصولا دولت‌هایی که پس از انقلاب روی کار آمده‌اند درباره صنعت خودرو دو نگرانی بزرگ داشته‌اند که این نگرانی‌ها سبب شده تا آنان در اصلاح سیاستگذاری‌ها در این صنعت با ملاحظاتی روبه‌رو شوند. نگرانی اول جمعیت شاغل و نگرانی دوم حجم عظیم سرمایه ثابت در این صنعت است. در خصوص نگرانی اول باید گفت که به غیر از کارکنان خودروسازها، صنایعی در پایین‌دست و بالادست را نیز شامل می‌شود. در چنین شرایطی هر وقت صنعت خودرو با رونق مواجه شده صنایع پایین دستی آن نیز رونق داشته‌اند که سطح اثرگذاری این رونق به بنگاه‌های بزرگی نظیر صنایع فلزات پایه نیز رسیده است. در چنین شرایطی طبیعی است که سیاستگذار با این صنعت محتاطانه‌تر برخورد کند چرا که هیچ سیاستمداری نمی‌خواهد تعداد زیادی از افراد به خاطر یک تصمیم حتی اگر مبتنی بر منطق اقتصادی باشد، بیکار شوند. این ملاحظات تاحدودی قابل درک است و می‌توان گفت برای چنین صنعتی نباید تصمیم‌های خلق‌الساعه گرفت و بهتر است در یک برنامه میان مدت ٥ساله استراتژی در جهت توسعه آن نوشته شود.

از سویی دیگر حجم بزرگی از دارایی‌های ثابت در قالب بنگاه‌های مختلف خودروسازی در این صنعت انباشته شده که سیاستگذار نسبت به آن بسیار حساس است. وقتی ارزش این حجم از سرمایه را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که در طول سال‌های گذشته با توجه به انواع حمایت‌هایی که از این صنعت صورت گرفته، این سرمایه‌ها عملا بهره‌وری مناسبی نداشته و نتوانسته‌اند صنعتی رقابتی و قابل عرضه در بازارهای جهانی را به وجود آورند. شاید اگر این سرمایه‌گذاری‌ها در جایی خارج از صنعت خودرو صورت می‌گرفت آنگاه شاهد تولید رقابتی و صادرات‌محور بودیم که اشتباهات سیاستگذار مانع از این کار در طول سالیان گذشته شده است. در چنین شرایطی عملا با صنعتی روبه‌رو هستیم که از نظر حمایت معمولا در اولویت‌های نخست دولت بوده ولی خروجی متناسبی نداشته است. عرضه خودروهایی با آلایندگی بالا، مصرف سوخت زیاد و ایمنی کم نتیجه سیاستگذاری‌های صورت گرفته در صنعت خودروی ایران است که وقت آن رسیده تا در این سیاستگذاری‌ها تجدیدنظر شود.

فارغ از نگرانی‌هایی که دولت‌ها درباره صنعت خودرو دارند چه اقداماتی باید انجام دهند که این صنعت از خمودگی خارج شده و محصولات رقابتی را وارد بازار کنند؟

نکته اول آن است که یک برنامه میان‌مدت برای این صنعت بنویسد و خودروساز را آگاه کند که مثلا در ٥ سال آینده نظام تعرفه‌گذاری، قیمت‌گذاری و استانداردسازی این صنعت به چه سمتی خواهد رفت. آنگاه به خودروسازان بگوید که خود را با این برنامه تطبیق دهند. دولت هرگز نباید به صورت کمی با این صنعت برخورد کند و مثلا بگوید تا پایان این سال این تعداد خودرو به تولید برسد یا نرسد. دولت در مقام ناظر و سیاستگذار باید وارد عمل شود و زمینه را برای تولید رقابتی آماده کند. از منظر اقتصاد کلان ادامه فعالیت صنعت خودرو در ایران با تعرفه‌های بالا در نهایت به ضرر دولت، محیط زیست، مردم و حتی بنگاه‌های خودروساز است. حمایت‌های تعرفه‌ای و تسهیلاتی از صنایع نوپا آن هم به صورت محدود و حداکثر ٥ساله مجاز است اما بیش از آن توصیه نمی‌شود. طبیعتا حمایت همه‌جانبه از صنعت خودرو طی ٤ دهه گذشته از سوی هیچ اقتصاددانی توصیه نمی‌شود. نتیجه این همه حمایت شکل‌گیری ابربنگاه‌هایی شده که اگر حمایت از آنان قطع شود مشکلات اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی را برای کشور به وجود می‌آورند. بنابراین اولین گام این است که سیاستگذار تعرفه‌ها را به صورت پلکانی در یک برنامه زمانبندی ٥ ساله کاهش داده تا خودروسازان بتوانند محصولاتی رقابتی را در سال پنجم به تولید رسانده و روانه بازارها کنند.

به غیر از ناکارآمد شدن صنعت خودرو، تبعات تعرفه‌های بالا برای واردات خودرو چه موارد دیگری می‌تواند باشد؟

بالا بودن تعرفه‌های واردات خودرو چند پیام به اقتصاد ایران دارد. نخست آنکه خودروسازان می‌توانند با فراغت بال و بدون نگرانی از بازار به تولید محصولات کم کیفیت ادامه داده و سهم خود را در غیاب سایر بازیگران از بازار حفظ کنند. در چنین فضایی حتی اگر سرمایه‌گذاران خارجی هم وارد کشور شوند با توجه به این تعرفه‌ها نیازی نمی‌بینند که آخرین تکنولوژی‌ها را به ایران وارد کنند و تولید خودروهایی را در سر خواهند پروراند که بازار آنها تضمین شده است و در فضایی غیر رقابتی می‌توانند آن را به فروش برسانند. وقتی یک بنگاه نگران رقابت نباشد و در فضای انحصار به تولید ادامه دهد نتیجه آن می‌شود محصولی را روانه بازار کند که استانداردهای ایمنی، سوخت و آلایندگی آن از متوسط جهانی نیز کمتر باشد.

به عنوان یک اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی چه نسخه‌ای را برای توسعه صنعت خودرو تجویز می‌کنید؟

در وهله اول باید این اجماع در سطح سیاستگذاری به وجود‌ آید که روند کنونی صنعت خودرو در ایران از منطق اقتصادی خارج شده و خروجی آن به ضرر همه ذی‌نفعان است. البته همانطور که گفتم نگرانی‌هایی در خصوص سیاستگذاری‌های اقتصادی در این صنعت وجود دارد که می‌توان برای آن نسخه‌هایی نوشت. بعد از این اجماع دولت لازم است تا در یک برنامه میان مدت ٣ اقدام را انجام دهد. نخست آنکه این صنعت را رقابت‌پذیر کرده و انحصارزدایی از آن را آغاز کند. راه آن تدوین جدول جدید تعرفه‌هاست. سیاستگذار باید باور داشته باشد که این نوع تعرفه‌گذاری به صلاح توسعه صنعتی کشور نیست و قدری سنتی شده است. حمایت از صنایع لزوما از طریق تعرفه درمانی ممکن نخواهد بود. پس لازم است که جدول کاهش پلکانی تعرفه‌ها تهیه شده و دولت روی آن با اقتدار بایستد. متاسفانه دیده می‌شود که خودروسازان بسیار لابی‌باز هستند و از ابزارهای رسانه‌ای و سیاسی بسیار قوی برخوردارند. از این رو اصلاح سیاست‌های موجود در صنعت خودرو کم‌هزینه نخواهد بود. دومین اقدام این است که تعرفه‌ها را شناور کند. بدین معنی که ورود خودروهای کم‌کیفیت و با تکنولوژی قدیمی همراه با تعرفه‌های بالا باشد اما واردات خودروهای ایمن و پاک کم‌هزینه بوده و تعرفه آنان به صفر نزدیک شود. در حال حاضر وضع برعکس است. خودروهای قدیمی، دست دوم و ناایمن تعرفه‌های پایینی دارند اما ورود خودروهای پاک و ایمن گران شده است. سومین اقدام هم نظارت شدید بر استانداردهاست. دولت بهتر است با افزایش نظارت‌های خود سطح استانداردها را بالا ببرد تا خودروهای پاک، ایمن و با تکنولوژی بالا در کشور به تولید برسد. در این میان نباید اجازه تولید خودروهای غیراستاندارد و از رده خارج را صادر کند بلکه باید با کاهش تعرفه‌ها اجازه دهد خودروهایی وارد کشور شوند که تولیدات داخلی را رقابت‌پذیرتر کند.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۱ + ۵
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۷/۷/۱ - ۱۱:۰۷
اثبات برتری رانندگی زنان در جریان یک تحقیق
خودرونگاران - نتایج اعلام شده حاصل از تحقیقات جدید نشان میدهند زنان نسبت به مردان رانندگان بهتری و قانون مند تری هستند و مردان تمایل بیشتری به زیر پا گذاشتن قوانین از خود نشان داده اند.
۱۳۹۷/۷/۱ - ۱۱:۰۳
مجلس با مسکوت ماندن طرح ساماندهی بازار خودرو مخالفت کرد
خودرونگاران - نمایندگان مجلس شورای اسلامی با گزارش کمیسیون صنایع و معادن مجلس درباره مسکوت ماندن طرح ساماندهی بازار خودرو مخالفت کردند.
۱۳۹۷/۷/۱ - ۱۰:۲۹
اتوبوس اینترنتی، راهکار جدید چین در حمل و نقل شهری
خودرونگاران - طرح ابتکاری چین برای کرایه اتوبوس به صورت آنلاین و اینترنتی یکی از تازه ترین اقدامات این کشور برای حل معضل ترافیک و کمبود خودرو برای جابجایی مسافر در شهرهای پر جمعیت است.
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۹:۳۴
خودروهای وارد شده با دلار ۴۲۰۰ تومانی بلاتکلیفند
خودرونگاران - رییس انجمن واردکنندگان خودرو گفت: به دلیل ابلاغ نشدن دستورالعمل اجرایی درباره چگونگی دریافت مابه‌التفاوت ارزی از خودروهای وارد شده با ارز ۴۲۰۰ تومانی، هنوز تکلیف این خودروها و زمان تحویل...
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۹:۲۲
ايران خودرويي ها سه شنبه ٥٣هزار خودرو ميفروشند
خودرونگاران - پیش فروش 53 هزار دستگاه از محصولات گروه صنعتی ایران خودرو به منظور صیانت از حقوق مصرف کنندگان نهایی و مدیریت بازار، از روز سه شنبه سوم مهر ماه به صورت اینترنتی آغاز و طی شش روز اجرا می ...
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۸:۵۸
توسعه خودرومحور همچنان در اولویتِ سرمایه‌گذاران
خودرونگاران - هر ساله در روز ۲۲ سپتامبر و چند روز پیش از آن، مسئولان و دوستداران محیط زیست در برخی از شهرهای بزرگ جهان با گرامی‌داشت روزهای جهانی بدون خودرو، رانندگان را به دل کندن از خودروهایشان "تن...
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۸:۵۵
افزایش ۴۰ درصدی ترافیک مهر پایتخت
خودرونگاران - معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران از پیش‌بینی افزایش ۴۰ درصدی ترافیک در شهر تهران خبر داد.
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۸:۵۳
آماده‌باش ۳ یگان پلیس برای ساماندهی ترافیک مهر پایتخت
خودرونگاران - رییس پلیس راهور تهران از آمادگی سه یگان پلیس برای ساماندهی ترافیک خبر داد .
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۸:۴۷
اتوبوس‌های پایتخت معاینه فنی دارند
خودرونگاران - مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران از راه‌اندازی ۲۲ خط سرویس مدرسه در مناطق ۲۲ گانه خبر داد.
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۸:۴۵
فعالیت ۱۵ هزار راننده سرویس مدرسه/ شناسایی ۱۰۰ نقطه پر تردد پایتخت
خودرونگاران - مدیرعامل تاکسیرانی شهرداری تهران از ساماندهی ۱۵ هزار راننده برای سرویس مدارس خبر داد.
۱۳۹۷/۷/۱ - ۰۸:۴۲
سکوت شورای رقابت، آتش در خرمن قیمت‌ها
خودرونگاران - نزدیک به دو هفته است که از جلسه شورای رقابت در ارتباط با بازنگری در قیمت محصولات تولید شده در خطوط تولید خودروسازان می‌گذرد، این در شرایطی است که خروجی آن جلسه تنها ارسال نامه‌ای به بانک...
۱۳۹۷/۶/۳۱ - ۱۷:۲۱
خط بطلان فولکس واگن بر شایعه خروج از ایران
خودرونگاران- سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس، توضیحاتی پیرامون شایعه سازی خروج فولکس واگن از ایران ارائه کرد.
۱۳۹۷/۶/۳۱ - ۱۶:۴۸
روزانه ۵۰۰ دستگاه خودرو از ایران خودروی تبریز بارگیری می شود
خودرونگاران - مدیرعامل شرکت ایران خودرو تبریز گفت: پارکینگ این شرکت فعالیت مجدد خود را از سر گرفته و روزانه ۵۰۰ دستگاه خودرو برای ارسال به نمایندگی های مجاز سراسر کشور بارگیری می شود.
۱۳۹۷/۶/۲۴ - ۰۹:۰۹
به ديوان عدالت شكايت مي كنيم
خودرونگاران - انجمن قطعه‌سازان ایران قصد دارد در صورت حل نشدن مشکل ارزی که روند ترخیص قطعات و مواد اولیه را از گمرک مختل کرده است، این موضوع را به دیوان عدالت اداری ارجاع دهد.
۱۳۹۷/۶/۲۶ - ۱۴:۴۸
حکم پلمب اسنپ در جیبمان است
خودرونگاران - با گسترش فعالیت دو استارتاپ حمل‌ونقلی اسنپ و تپسی، مسائل زیادی برای حمل‌ونقل عمومی شکل گرفت. یکی از این مشکلات دغدغه امنیت مسافران و گاهی رانندگان است.
۱۳۹۷/۶/۳۱ - ۰۹:۳۴
قیمت‌گذاری خودرو بر اساس نرخ ارز در بازار ثانویه
خودرونگاران - معاون وزیر صنعت،معدن و تجارت با بیان اینکه قیمت گذاری خودرو‌ها بر اساس ارز بازار ثانویه خواهد بود، گفت: این موضوع فرایند دارد که خودروسازان تا چه مرحله‌ای ارز ۴۲۰۰ تومانی می‌گیرند و از چ...
۱۳۹۷/۶/۳۱ - ۰۹:۲۰
لایحه الزام صندلی کودک در خودرو به مجلس رفت
خودرونگاران - رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی گفت: پیشنهاد پلیس برای الزام استفاده از صندلی کودک در خودرو برای کودکان زیر ۱۰ سال در دولت تصویب شد. این لایحه برای تصویب نهایی به مجلس رفته اس...
۱۳۹۷/۶/۳۱ - ۰۹:۵۳
ابهام در خروج فولکس‌واگن از ایران
خودرونگاران_شرکت فولکس‌واگن حاضر به تایید خبر پنج‌شنبه گذشته خبرگزاری بلومبرگ مبنی‌بر خروج این شرکت از بازار ایران نشد.
۱۳۹۷/۶/۳۱ - ۱۱:۰۵
تب داغ لوازم یدکی
خودرونگاران - تب و تاب گرانی بازار خودرو کم‌کم یک ساله می‌شود و اگر نیم نگاهی به تاریخچه افزایش قیمت‌ها در این بازار بیندازیم، باید کم‌کم شمع تولد یک سالگی افزایش قیمت‌ها در این بازار را فوت کنیم و خو...
۱۳۹۷/۶/۲۵ - ۱۳:۴۶
جوابیه گروه خودروسازی سایپا به مطلب منتشر شده در روزنامه جمهوری اسلامی
خودرونگاران_"گروه خودروسازی سایپا در طرح پیش‌فروش اینترنتی محصولات خود، تعداد ۵۰ هزار دستگاه خودرو را به بازار عرضه کرد و این تعداد خودرو نیز توسط ۵۰ هزار نفر ثبت‌نام شد؛ بر همین اساس عدد ۶ میلیون نفر...
۱۳۹۷/۶/۲۷ - ۱۳:۰۷
پیشنهاد ۱۳ راهکار برای رفع مشکلات صنعت خودرو
خودرونگاران - رئیس کمیسیون تسهیل کسب و کار اتاق تهران برای رفع مشکلات صنعت خودروی کشور ۱۳ راهکار اعلام کرد.
۱۳۹۷/۶/۲۴ - ۱۳:۳۶
چراغ راهنما و فلاشر خودرو چگونه کار می کند
خودرونگاران_چراغ راهنما یکی از مهم‌ترین سیستم‌های ایمنی خودرو در هنگام راننده است؛ در این مقاله با نحوه‌ی کار چراغ راهنما و فلاشر آشنا خواهیم شد.
۱۳۹۷/۶/۲۷ - ۱۳:۳۲
۲راهکار حذف حاشیه سود در بازار خودرو
خودرونگاران_یک کارشناس صنعت خودرو گفت: پیشنهاد تعیین قیمت خودرو در حاشیه بازار در حالی از سوی خودروسازان و فعالان این حوزه مطرح می شود که قیمت های فعلی ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان حباب داشته و تعیین قیمت ...
۱۳۹۷/۶/۲۴ - ۱۶:۳۳
هشدار دادستان به قطعه‌سازان و خودروسازان
خودرونگاران - دادستان تهران به شرکت‌های قطعه سازی و خودروسازی هشدار داد و گفت: شرکت‌های قطعه‌سازی و خودروسازی حق ندارند کاری کنند که اولا انحصار ایجاد شود و ثانیا این انحصار منجر به کمبود کالا و توقف ...
۱۳۹۷/۶/۲۶ - ۱۰:۰۹
۹۳ هزار و ۷۰۰ نفر در تاکسی اینترنتی، فروش آنلاین و اپلیکیشن‌ها شاغل شدند
خودرونگاران - وزارت ارتباطات از ایجاد بیش از ۹۳ هزار و ۷۰۰ شغل در حوزه های حمل و نقل هوشمند، تجارت الکترونیک و نرم افزارهای موبایل در سال گذشته خبر داد.
۱۳۹۷/۶/۲۶ - ۰۹:۴۳
تاثیر تغییر ساعات کاری نیمه دوم سال در کاهش ترافیک
خودرونگاران - رییس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی از تاثیر 10 تا 15 درصدی تغییر ساعات کاری ادارات و دستگاه‌های مختلف در کاهش ترافیک خبر داد.