امروز: دوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۱۲ - ۱۱:۵۲
شناسه خبر: ۴۴۳۶۴۷
 
عواقب انحصارگرایی صنعت خودرو
اقتصاددانان مقابل خودروسازان
خودرونگاران- اقتصاددانان همواره منتقد صنعت خودروی ایران و سیاستگذاری‌های صورت گرفته در آن بوده‌اند. به باور آنان این صنعت با توجه به لابی‌های گسترده رسانه‌ای و سیاسی که دارد همواره توانسته امتیازات خاصی را از دولت بگیرد و از تن دادن به تولید کارا و بهره‌ور محور سر باز زند.

به گزارش خودرونگاران به نقل از اعتماد، در این میان، حمید آذرمند، معتقد است که خودروسازان ایرانی در نیم قرن گذشته نتوانسته‌اند به اندازه سن شان به بلوغ برسند و از همتایان خارجی خود عقب مانده‌اند.

این اقتصاددان به عواقب ماندگاری انحصار در بازار خودروی ایران اشاره کرده و نسخه خود را برای نجات صنعت خودرو از بند حصر و رقابتی شدن آن ارایه می‌دهد.

با روی کار آمدن دولت یازدهم و تیم اقتصادی آن‌که عمدتا معتقد به اقتصاد رقابتی و به دور از انحصار بودند این توقع وجود داشت که بخش تولید کشور رقابتی شده و بنگاه‌های بزرگ و کوچک خود را برای تولید محصولات قابل صدور به بازارهای جهانی آماده خواهند کرد. صنعت خودرو یکی از صنایعی بود که اقتصاددان انتظار داشتند اصلاحاتی عمیق در آن صورت گرفته و از انحصارزدگی بیرون آید. به نظر شما کارنامه دولت برای رقابتی‌سازی صنعت خودرو ایران چه معدلی داشته است؟

اصولا دولت‌هایی که پس از انقلاب روی کار آمده‌اند درباره صنعت خودرو دو نگرانی بزرگ داشته‌اند که این نگرانی‌ها سبب شده تا آنان در اصلاح سیاستگذاری‌ها در این صنعت با ملاحظاتی روبه‌رو شوند. نگرانی اول جمعیت شاغل و نگرانی دوم حجم عظیم سرمایه ثابت در این صنعت است. در خصوص نگرانی اول باید گفت که به غیر از کارکنان خودروسازها، صنایعی در پایین‌دست و بالادست را نیز شامل می‌شود. در چنین شرایطی هر وقت صنعت خودرو با رونق مواجه شده صنایع پایین دستی آن نیز رونق داشته‌اند که سطح اثرگذاری این رونق به بنگاه‌های بزرگی نظیر صنایع فلزات پایه نیز رسیده است. در چنین شرایطی طبیعی است که سیاستگذار با این صنعت محتاطانه‌تر برخورد کند چرا که هیچ سیاستمداری نمی‌خواهد تعداد زیادی از افراد به خاطر یک تصمیم حتی اگر مبتنی بر منطق اقتصادی باشد، بیکار شوند. این ملاحظات تاحدودی قابل درک است و می‌توان گفت برای چنین صنعتی نباید تصمیم‌های خلق‌الساعه گرفت و بهتر است در یک برنامه میان مدت ٥ساله استراتژی در جهت توسعه آن نوشته شود.

از سویی دیگر حجم بزرگی از دارایی‌های ثابت در قالب بنگاه‌های مختلف خودروسازی در این صنعت انباشته شده که سیاستگذار نسبت به آن بسیار حساس است. وقتی ارزش این حجم از سرمایه را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که در طول سال‌های گذشته با توجه به انواع حمایت‌هایی که از این صنعت صورت گرفته، این سرمایه‌ها عملا بهره‌وری مناسبی نداشته و نتوانسته‌اند صنعتی رقابتی و قابل عرضه در بازارهای جهانی را به وجود آورند. شاید اگر این سرمایه‌گذاری‌ها در جایی خارج از صنعت خودرو صورت می‌گرفت آنگاه شاهد تولید رقابتی و صادرات‌محور بودیم که اشتباهات سیاستگذار مانع از این کار در طول سالیان گذشته شده است. در چنین شرایطی عملا با صنعتی روبه‌رو هستیم که از نظر حمایت معمولا در اولویت‌های نخست دولت بوده ولی خروجی متناسبی نداشته است. عرضه خودروهایی با آلایندگی بالا، مصرف سوخت زیاد و ایمنی کم نتیجه سیاستگذاری‌های صورت گرفته در صنعت خودروی ایران است که وقت آن رسیده تا در این سیاستگذاری‌ها تجدیدنظر شود.

فارغ از نگرانی‌هایی که دولت‌ها درباره صنعت خودرو دارند چه اقداماتی باید انجام دهند که این صنعت از خمودگی خارج شده و محصولات رقابتی را وارد بازار کنند؟

نکته اول آن است که یک برنامه میان‌مدت برای این صنعت بنویسد و خودروساز را آگاه کند که مثلا در ٥ سال آینده نظام تعرفه‌گذاری، قیمت‌گذاری و استانداردسازی این صنعت به چه سمتی خواهد رفت. آنگاه به خودروسازان بگوید که خود را با این برنامه تطبیق دهند. دولت هرگز نباید به صورت کمی با این صنعت برخورد کند و مثلا بگوید تا پایان این سال این تعداد خودرو به تولید برسد یا نرسد. دولت در مقام ناظر و سیاستگذار باید وارد عمل شود و زمینه را برای تولید رقابتی آماده کند. از منظر اقتصاد کلان ادامه فعالیت صنعت خودرو در ایران با تعرفه‌های بالا در نهایت به ضرر دولت، محیط زیست، مردم و حتی بنگاه‌های خودروساز است. حمایت‌های تعرفه‌ای و تسهیلاتی از صنایع نوپا آن هم به صورت محدود و حداکثر ٥ساله مجاز است اما بیش از آن توصیه نمی‌شود. طبیعتا حمایت همه‌جانبه از صنعت خودرو طی ٤ دهه گذشته از سوی هیچ اقتصاددانی توصیه نمی‌شود. نتیجه این همه حمایت شکل‌گیری ابربنگاه‌هایی شده که اگر حمایت از آنان قطع شود مشکلات اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی را برای کشور به وجود می‌آورند. بنابراین اولین گام این است که سیاستگذار تعرفه‌ها را به صورت پلکانی در یک برنامه زمانبندی ٥ ساله کاهش داده تا خودروسازان بتوانند محصولاتی رقابتی را در سال پنجم به تولید رسانده و روانه بازارها کنند.

به غیر از ناکارآمد شدن صنعت خودرو، تبعات تعرفه‌های بالا برای واردات خودرو چه موارد دیگری می‌تواند باشد؟

بالا بودن تعرفه‌های واردات خودرو چند پیام به اقتصاد ایران دارد. نخست آنکه خودروسازان می‌توانند با فراغت بال و بدون نگرانی از بازار به تولید محصولات کم کیفیت ادامه داده و سهم خود را در غیاب سایر بازیگران از بازار حفظ کنند. در چنین فضایی حتی اگر سرمایه‌گذاران خارجی هم وارد کشور شوند با توجه به این تعرفه‌ها نیازی نمی‌بینند که آخرین تکنولوژی‌ها را به ایران وارد کنند و تولید خودروهایی را در سر خواهند پروراند که بازار آنها تضمین شده است و در فضایی غیر رقابتی می‌توانند آن را به فروش برسانند. وقتی یک بنگاه نگران رقابت نباشد و در فضای انحصار به تولید ادامه دهد نتیجه آن می‌شود محصولی را روانه بازار کند که استانداردهای ایمنی، سوخت و آلایندگی آن از متوسط جهانی نیز کمتر باشد.

به عنوان یک اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی چه نسخه‌ای را برای توسعه صنعت خودرو تجویز می‌کنید؟

در وهله اول باید این اجماع در سطح سیاستگذاری به وجود‌ آید که روند کنونی صنعت خودرو در ایران از منطق اقتصادی خارج شده و خروجی آن به ضرر همه ذی‌نفعان است. البته همانطور که گفتم نگرانی‌هایی در خصوص سیاستگذاری‌های اقتصادی در این صنعت وجود دارد که می‌توان برای آن نسخه‌هایی نوشت. بعد از این اجماع دولت لازم است تا در یک برنامه میان مدت ٣ اقدام را انجام دهد. نخست آنکه این صنعت را رقابت‌پذیر کرده و انحصارزدایی از آن را آغاز کند. راه آن تدوین جدول جدید تعرفه‌هاست. سیاستگذار باید باور داشته باشد که این نوع تعرفه‌گذاری به صلاح توسعه صنعتی کشور نیست و قدری سنتی شده است. حمایت از صنایع لزوما از طریق تعرفه درمانی ممکن نخواهد بود. پس لازم است که جدول کاهش پلکانی تعرفه‌ها تهیه شده و دولت روی آن با اقتدار بایستد. متاسفانه دیده می‌شود که خودروسازان بسیار لابی‌باز هستند و از ابزارهای رسانه‌ای و سیاسی بسیار قوی برخوردارند. از این رو اصلاح سیاست‌های موجود در صنعت خودرو کم‌هزینه نخواهد بود. دومین اقدام این است که تعرفه‌ها را شناور کند. بدین معنی که ورود خودروهای کم‌کیفیت و با تکنولوژی قدیمی همراه با تعرفه‌های بالا باشد اما واردات خودروهای ایمن و پاک کم‌هزینه بوده و تعرفه آنان به صفر نزدیک شود. در حال حاضر وضع برعکس است. خودروهای قدیمی، دست دوم و ناایمن تعرفه‌های پایینی دارند اما ورود خودروهای پاک و ایمن گران شده است. سومین اقدام هم نظارت شدید بر استانداردهاست. دولت بهتر است با افزایش نظارت‌های خود سطح استانداردها را بالا ببرد تا خودروهای پاک، ایمن و با تکنولوژی بالا در کشور به تولید برسد. در این میان نباید اجازه تولید خودروهای غیراستاندارد و از رده خارج را صادر کند بلکه باید با کاهش تعرفه‌ها اجازه دهد خودروهایی وارد کشور شوند که تولیدات داخلی را رقابت‌پذیرتر کند.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۸ + ۸
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۷:۰۶
مشکل تامین قطعات و لاستیک رانندگان برطرف شود
خودرونگاران - دبیر کانون انجمن صنفی کامیون داران گفت: امیدواریم با اقدامی جهادی از سوی وزارت صنعت، رانندگان مشکلی در تامین قطعات و لاستیک نداشته باشند.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۶:۵۸
نخستین ایستگاه سوخت هیدروژنی سیار در هاوایی افتتاح شد
خودرونگاران - شرکت تویوتا نخستین ایستگاه سوخت رسانی هیدروژنی قابل حمل خود را در هاوایی افتتاح کرد. این ایستگاه سوخت رسانی را می توان جزو مهم ترین اقدامات فناورانه این شرکت در سال جاری دانست.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۶:۲۸
تحويل ٢٠٠٨هاي ثبت نامي سر موعد مقرر
خودرونگاران - مدیرعامل شرکت ایکاپ اعلام کرد: تمامی خودروهای 2008 ثبت نام شده در برنامه پیش فروش به مشتریان تحویل داده می شود.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۶:۱۶
منتظر گزارش وزارت صنعت درخصوص واردات خودروهای لوکس هستیم
خودرونگاران - سخنگوی قوه قضاییه گفت: ما منتظر هستیم تا از ناحیه وزارت صنعت یا سایر دستگاه ها گزارشی منعکس شود هرچند که هنوز هیچ گزارشی به ما نرسیده است.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۶:۱۲
کوچ پژو سیتروئن از ایران به شمال آفریقا
خودرونگاران - بررسی‌ها نشان می‌دهد با ممانعت آمریکا از حضور شرکت‌های بین‌المللی در ایران، پژوسیتروئن روی توسعه برند در سه کشور مصر، الجزایر و مراکش تمرکز کرده است.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۵۲
خودروسازان گارانتی تعمیر و قطعات را جدی بگیرند
خودرونگاران - معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رییس سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان، گفت: خودروسازان گارانتی تعمیر تا سه ماه و تعویض قطعات تا ۶ ماه را باید جدی بگیرند تا حق و حقوق مشتریان و ...
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۴۵
دستور اکید شریعتمداری برای رسیدگی به پرونده فساد واردات خودرو
خودرونگاران - سیاست وزارت صنعت، معدن و تجارت در دولت دوازدهم مبتنی بر شفاف سازی و برخورد قاطع با هرگونه تخلف است و وزیر صنعت، معدن و تجارت به عنوان متولی مدیریت حوزه صنعت کشور در جلسات مختلف همواره بر...
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۲۰
پشت پرده کارتخوان‌های جدید سوخت/ آماده‌خوری از فرانسه
خودرونگاران - هفته گذشته شاهد روزنمایی از نسل جدید کارتخوان‌های پرداخت الکترونیکی در جایگاه‌های سوخت بودیم دستگاهی که با آب و تاب فراوان از آن یاد می‌شد، چیزی جز یک محصول آماده خارجی نبود.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۱۵
کارکنان متخلف واردات خودرو از چه دستگاهی هستند؟
خودرونگاران - رئیس جمهور روز گذشته گزارش نتایج بررسی تخلف ثبت سفارش ۶۴۸۱ خودرو را اعلام کرد، اما هنوز مشخص نشده، کارکنان کدام بخش از وزارت صنعت در این موضوغ دخیل بوده اند.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۵:۰۹
فاز جدید بررسی پرونده واردات خودرو
خودرونگاران - طبق گزارش وزارت صمت به رئیس جمهور گروه‌های اصلی درگیر تخلفات ثبت سفارش خودرو شامل برخی کارکنان وزارت صمت، تعدادی واردکننده خودرو و چند نفر از کارشناسان شرکت رایانه‌ای طرف قرارداد برای پش...
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۴:۵۹
رییس‌جمهور گزارش کاملی برای مقابله با مافیای خودرو دریافت کند
خودرونگاران - یک عضو هیات رییسه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی گفت که رییس‌جمهور باید گزارش کاملی از وضعیت خودروهای داخلی و خارجی را از وزرای مربوطه و دستگاه‌های نظارتی دریافت کند تا زمینه مقابله با...
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۳:۴۸
قیمت جدید خودروی تیگو 7 اعلام شد
خودرونگاران - شرکت مدیران خودرو فروش چری تیگو۷ را آغاز می کند.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۳:۱۹
تقدیر از اقدام دولت در مبارزه با تخلفات مربوط به واردات خودرو
خودرونگاران - یک عضو کمیسیون صنایع و معادن درخصوص دستور رئیس‌جمهور درباره رسیدگی به تخلفات صورت گرفته واردات خودرو گفت: بسیار خوب است که دولت خود مسئولیت بررسی این قضیه را بر عهده گرفته و آغازکننده ا...
۱۳۹۷/۴/۲۲ - ۱۶:۳۳
تعیین قیمت تمام شده قطعات نیازمند اقدامات کارشناسی و دقیق است
خودرونگاران - عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، گفت: بخشی از قطعات خودرو در زمان فعلی و در گذشته با قیمت‌هایی فروخته می‌شده که قدری بیش از قیمت‌های مبتنی بر محاسبات حسابداری صنعتی، قیمت تمام شده اصولی و...
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۰۹:۰۸
برنامه زمان‌بندی برای عرضه برقی‌ها
خودرونگاران - حضور دوباره خودروسازان خارجی در کشورمان پس از برجام، این امکان را فراهم آورد تا علاوه بر عرضه محصولات جدید، شورای سیاست‌گذاری خودرو به تدوین استراتژی مدونی در تولید برقی‌ها بپردازد.
۱۳۹۷/۴/۱۷ - ۱۶:۰۴
نحوه محاسبه کارمزد جایگاه داران سوخت تغییر کرد
خودرونگاران - مدیر عامل شرکت پخش فرآورده های نفتی ایران از تغییر نحوه محاسبه کارمزد جایگاه داران سوخت خبر داد و گفت: با شیوه جدید جایگاه داران حق العمل خود را هنگام عرضه فرآورده بصورت مستقیم از مردم ...
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۱۰:۳۸
گزارش ارزشیابی کیفی خودروها منتشر شد
خودرونگاران - در خرداد ماه ۱۳۹۷ تعداد ۷۱۷۸۲دستگاه خودرو تولید گردید که ۹۹ درصد از حجم تولیدات به خودروهای گروه سبک و یک درصد دیگر به خودروهای گروه سنگین اختصاص دارد.
۱۳۹۷/۴/۲۳ - ۱۲:۵۸
احتمال تجدیدنظر در ممنوعیت واردات خودرو
خودرونگاران - یک مقام مسئول از احتمال تجدیدنظر در ممنوعیت واردات خودرو خبر داد و گفت: این تصمیم برای کوتاه‌مدت اتخاذ شده و به طور قطع تغییر می‌یابد، اما رفع ممنوعیت واردات خودروهای هیبریدی در اولویت ا...
۱۳۹۷/۴/۲۰ - ۱۶:۰۰
التهاب بازار خودروهای خارجی کاهش می یابد
خودرونگاران - رضایی گفت:در آینده نزدیک با عرضه و تسهیل آزادسازی خودروهای در گمرک مانده، افزون بر تنظیم بازار خودروهای خارجی قیمت های کاذب در این حوزه نیز قدری تعدیل شود.
۱۳۹۷/۴/۲۳ - ۱۹:۴۸
گزارش رییس‌جمهور به مردم درباره پرونده تخلف در واردات خودروهای خارجی
خودرونگاران- رئیس جمهور پس از دریافت گزارش وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، اطلاعات، امور اقتصادی و دارایی و نیز بازرسی ریاست جمهوری درباره وقوع تخلف در واردات و فروش خودروهای خارجی، ضمن دستورهای جدی...
۱۳۹۷/۴/۱۸ - ۱۱:۴۲
تخلفات در واردات خودرو مصداق «قاچاق» است
خودرونگاران- رئیس کمیسیون حمایت از تولید ملی مجلس گفت:تخلف در واردات پرونده خودرو مصداق قاچاق است، زیرا زمانی که واردات ممنوع بود و واردات در صورت ممنوعیت آن، قاچاق است.
۱۳۹۷/۴/۱۸ - ۱۳:۲۰
سه اقدام دولت برای ساماندهی بازار خودرو
خودرونگاران- رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع، اختصاص یک شناسه برای هر خریدار خودرو، الزام خودروسازان برای عرضه همه تولیدات به بازار و پیگیری از واردکنندگان برای ورود همه خودروهایی که مسیر ...
۱۳۹۷/۴/۱۸ - ۱۱:۴۵
ارز دولتی نباید به نمایندگان غیر رسمی واردات خودرو اختصاص یابد
خودرونگاران- عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، بر لزوم شفاف سازی درباره واردات خودرو توسط نمایندگان غیررسمی با ارز دولتی تاکید کرد.
۱۳۹۷/۴/۱۷ - ۱۷:۱۳
شرایط فروش تابستانه محصولات شرکت سایپا منتشر شد
خودرونگاران - شرکت سایپا در نظر دارد دور جدید فروش محصولات خود را به صورت محدود ویژه تیرماه 97 آغاز نماید.
۱۳۹۷/۴/۲۴ - ۱۰:۵۷
جزئیات نامه دوم شریعتمداری به روحانی
خودرونگاران - وزیر صنعت، معدن و تجارت با ارسال نامه‌ای به رئیس‌جمهور، ضمن قدردانی از مواضع قاطعانه وی در برخورد با تخلف واردات خودرو، اعلام کرد: متخلفان را به دستگاه قضایی معرفی می‌کنیم.
۱۳۹۷/۴/۱۹ - ۱۱:۴۳
استانداردهای ۸۵گانه خودرو بدون وجود زیرساخت اثربخشی ندارد
خودرونگاران - عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با بیان اینکه اجرای بخشی از استانداردهای 85 گانه خودرو نیازمند ملزوماتی است، گفت: اگر این پیش نیازها و ملزومات به طور کامل مهیا و آماده نباشد، اجرای استا...