امروز: دوشنبه ۲۸ آیان ۱۳۹۷ -
وبسایت خبری
سرویس : اخبار
زمان : ۱۳۹۶/۱۱/۱۲ - ۱۱:۵۲
شناسه خبر: ۴۴۳۶۴۷
 
عواقب انحصارگرایی صنعت خودرو
اقتصاددانان مقابل خودروسازان
خودرونگاران- اقتصاددانان همواره منتقد صنعت خودروی ایران و سیاستگذاری‌های صورت گرفته در آن بوده‌اند. به باور آنان این صنعت با توجه به لابی‌های گسترده رسانه‌ای و سیاسی که دارد همواره توانسته امتیازات خاصی را از دولت بگیرد و از تن دادن به تولید کارا و بهره‌ور محور سر باز زند.

به گزارش خودرونگاران به نقل از اعتماد، در این میان، حمید آذرمند، معتقد است که خودروسازان ایرانی در نیم قرن گذشته نتوانسته‌اند به اندازه سن شان به بلوغ برسند و از همتایان خارجی خود عقب مانده‌اند.

این اقتصاددان به عواقب ماندگاری انحصار در بازار خودروی ایران اشاره کرده و نسخه خود را برای نجات صنعت خودرو از بند حصر و رقابتی شدن آن ارایه می‌دهد.

با روی کار آمدن دولت یازدهم و تیم اقتصادی آن‌که عمدتا معتقد به اقتصاد رقابتی و به دور از انحصار بودند این توقع وجود داشت که بخش تولید کشور رقابتی شده و بنگاه‌های بزرگ و کوچک خود را برای تولید محصولات قابل صدور به بازارهای جهانی آماده خواهند کرد. صنعت خودرو یکی از صنایعی بود که اقتصاددان انتظار داشتند اصلاحاتی عمیق در آن صورت گرفته و از انحصارزدگی بیرون آید. به نظر شما کارنامه دولت برای رقابتی‌سازی صنعت خودرو ایران چه معدلی داشته است؟

اصولا دولت‌هایی که پس از انقلاب روی کار آمده‌اند درباره صنعت خودرو دو نگرانی بزرگ داشته‌اند که این نگرانی‌ها سبب شده تا آنان در اصلاح سیاستگذاری‌ها در این صنعت با ملاحظاتی روبه‌رو شوند. نگرانی اول جمعیت شاغل و نگرانی دوم حجم عظیم سرمایه ثابت در این صنعت است. در خصوص نگرانی اول باید گفت که به غیر از کارکنان خودروسازها، صنایعی در پایین‌دست و بالادست را نیز شامل می‌شود. در چنین شرایطی هر وقت صنعت خودرو با رونق مواجه شده صنایع پایین دستی آن نیز رونق داشته‌اند که سطح اثرگذاری این رونق به بنگاه‌های بزرگی نظیر صنایع فلزات پایه نیز رسیده است. در چنین شرایطی طبیعی است که سیاستگذار با این صنعت محتاطانه‌تر برخورد کند چرا که هیچ سیاستمداری نمی‌خواهد تعداد زیادی از افراد به خاطر یک تصمیم حتی اگر مبتنی بر منطق اقتصادی باشد، بیکار شوند. این ملاحظات تاحدودی قابل درک است و می‌توان گفت برای چنین صنعتی نباید تصمیم‌های خلق‌الساعه گرفت و بهتر است در یک برنامه میان مدت ٥ساله استراتژی در جهت توسعه آن نوشته شود.

از سویی دیگر حجم بزرگی از دارایی‌های ثابت در قالب بنگاه‌های مختلف خودروسازی در این صنعت انباشته شده که سیاستگذار نسبت به آن بسیار حساس است. وقتی ارزش این حجم از سرمایه را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم که در طول سال‌های گذشته با توجه به انواع حمایت‌هایی که از این صنعت صورت گرفته، این سرمایه‌ها عملا بهره‌وری مناسبی نداشته و نتوانسته‌اند صنعتی رقابتی و قابل عرضه در بازارهای جهانی را به وجود آورند. شاید اگر این سرمایه‌گذاری‌ها در جایی خارج از صنعت خودرو صورت می‌گرفت آنگاه شاهد تولید رقابتی و صادرات‌محور بودیم که اشتباهات سیاستگذار مانع از این کار در طول سالیان گذشته شده است. در چنین شرایطی عملا با صنعتی روبه‌رو هستیم که از نظر حمایت معمولا در اولویت‌های نخست دولت بوده ولی خروجی متناسبی نداشته است. عرضه خودروهایی با آلایندگی بالا، مصرف سوخت زیاد و ایمنی کم نتیجه سیاستگذاری‌های صورت گرفته در صنعت خودروی ایران است که وقت آن رسیده تا در این سیاستگذاری‌ها تجدیدنظر شود.

فارغ از نگرانی‌هایی که دولت‌ها درباره صنعت خودرو دارند چه اقداماتی باید انجام دهند که این صنعت از خمودگی خارج شده و محصولات رقابتی را وارد بازار کنند؟

نکته اول آن است که یک برنامه میان‌مدت برای این صنعت بنویسد و خودروساز را آگاه کند که مثلا در ٥ سال آینده نظام تعرفه‌گذاری، قیمت‌گذاری و استانداردسازی این صنعت به چه سمتی خواهد رفت. آنگاه به خودروسازان بگوید که خود را با این برنامه تطبیق دهند. دولت هرگز نباید به صورت کمی با این صنعت برخورد کند و مثلا بگوید تا پایان این سال این تعداد خودرو به تولید برسد یا نرسد. دولت در مقام ناظر و سیاستگذار باید وارد عمل شود و زمینه را برای تولید رقابتی آماده کند. از منظر اقتصاد کلان ادامه فعالیت صنعت خودرو در ایران با تعرفه‌های بالا در نهایت به ضرر دولت، محیط زیست، مردم و حتی بنگاه‌های خودروساز است. حمایت‌های تعرفه‌ای و تسهیلاتی از صنایع نوپا آن هم به صورت محدود و حداکثر ٥ساله مجاز است اما بیش از آن توصیه نمی‌شود. طبیعتا حمایت همه‌جانبه از صنعت خودرو طی ٤ دهه گذشته از سوی هیچ اقتصاددانی توصیه نمی‌شود. نتیجه این همه حمایت شکل‌گیری ابربنگاه‌هایی شده که اگر حمایت از آنان قطع شود مشکلات اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی را برای کشور به وجود می‌آورند. بنابراین اولین گام این است که سیاستگذار تعرفه‌ها را به صورت پلکانی در یک برنامه زمانبندی ٥ ساله کاهش داده تا خودروسازان بتوانند محصولاتی رقابتی را در سال پنجم به تولید رسانده و روانه بازارها کنند.

به غیر از ناکارآمد شدن صنعت خودرو، تبعات تعرفه‌های بالا برای واردات خودرو چه موارد دیگری می‌تواند باشد؟

بالا بودن تعرفه‌های واردات خودرو چند پیام به اقتصاد ایران دارد. نخست آنکه خودروسازان می‌توانند با فراغت بال و بدون نگرانی از بازار به تولید محصولات کم کیفیت ادامه داده و سهم خود را در غیاب سایر بازیگران از بازار حفظ کنند. در چنین فضایی حتی اگر سرمایه‌گذاران خارجی هم وارد کشور شوند با توجه به این تعرفه‌ها نیازی نمی‌بینند که آخرین تکنولوژی‌ها را به ایران وارد کنند و تولید خودروهایی را در سر خواهند پروراند که بازار آنها تضمین شده است و در فضایی غیر رقابتی می‌توانند آن را به فروش برسانند. وقتی یک بنگاه نگران رقابت نباشد و در فضای انحصار به تولید ادامه دهد نتیجه آن می‌شود محصولی را روانه بازار کند که استانداردهای ایمنی، سوخت و آلایندگی آن از متوسط جهانی نیز کمتر باشد.

به عنوان یک اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی چه نسخه‌ای را برای توسعه صنعت خودرو تجویز می‌کنید؟

در وهله اول باید این اجماع در سطح سیاستگذاری به وجود‌ آید که روند کنونی صنعت خودرو در ایران از منطق اقتصادی خارج شده و خروجی آن به ضرر همه ذی‌نفعان است. البته همانطور که گفتم نگرانی‌هایی در خصوص سیاستگذاری‌های اقتصادی در این صنعت وجود دارد که می‌توان برای آن نسخه‌هایی نوشت. بعد از این اجماع دولت لازم است تا در یک برنامه میان مدت ٣ اقدام را انجام دهد. نخست آنکه این صنعت را رقابت‌پذیر کرده و انحصارزدایی از آن را آغاز کند. راه آن تدوین جدول جدید تعرفه‌هاست. سیاستگذار باید باور داشته باشد که این نوع تعرفه‌گذاری به صلاح توسعه صنعتی کشور نیست و قدری سنتی شده است. حمایت از صنایع لزوما از طریق تعرفه درمانی ممکن نخواهد بود. پس لازم است که جدول کاهش پلکانی تعرفه‌ها تهیه شده و دولت روی آن با اقتدار بایستد. متاسفانه دیده می‌شود که خودروسازان بسیار لابی‌باز هستند و از ابزارهای رسانه‌ای و سیاسی بسیار قوی برخوردارند. از این رو اصلاح سیاست‌های موجود در صنعت خودرو کم‌هزینه نخواهد بود. دومین اقدام این است که تعرفه‌ها را شناور کند. بدین معنی که ورود خودروهای کم‌کیفیت و با تکنولوژی قدیمی همراه با تعرفه‌های بالا باشد اما واردات خودروهای ایمن و پاک کم‌هزینه بوده و تعرفه آنان به صفر نزدیک شود. در حال حاضر وضع برعکس است. خودروهای قدیمی، دست دوم و ناایمن تعرفه‌های پایینی دارند اما ورود خودروهای پاک و ایمن گران شده است. سومین اقدام هم نظارت شدید بر استانداردهاست. دولت بهتر است با افزایش نظارت‌های خود سطح استانداردها را بالا ببرد تا خودروهای پاک، ایمن و با تکنولوژی بالا در کشور به تولید برسد. در این میان نباید اجازه تولید خودروهای غیراستاندارد و از رده خارج را صادر کند بلکه باید با کاهش تعرفه‌ها اجازه دهد خودروهایی وارد کشور شوند که تولیدات داخلی را رقابت‌پذیرتر کند.

ارسال به شبکه های اجتماعی
ارسال نظر
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا حاصل عبارت زیر را در باکس روبرو وارد کنید:
= ۱۰ + ۷
ارسال
نظرات
انتشار یافته: 0
در انتظار بررسی: 0
غیر قابل انتشار: 0

آخرین اخبار

پربازدیدترین

۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۱۱:۲۱
صاحبان تاکسی‌های فرسوده بخوانند
خودرونگاران - بنابر گفته مدیرکل اتحادیه تاکسیرانی‌های شهری کشور آن دسته از رانندگانی که خودروی آنها به سن فرسودگی رسیده ولی شرایط نوسازی ناوگان در کشور فراهم نیست می‌توانند در سامانه نوسازی ناوگان تاک...
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۱۱:۱۳
چرخ تیتانیومی خودرو باپرینتر سه بعدی ساخته شد
خودرونگاران - نخستین چرخ تیتانیومی خودرو که با پرینتر سه بعدی ساخته شده، رونمایی شد. این نوع چرخ ها سبک تر هستند و در مقایسه با نمونه های آلومینیومی در مدت زمان کوتاهتری ساخته می شوند.
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۱۰:۱۹
خروجی جلسه دیروز وزارت صمت
خودرونگاران - یک مقام مطلع در وزارت صنعت و معدن و تجارت از خروجی جلسه این وزاتخانه خبر داد.
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۱۰:۱۴
قیمت خودرو ۵ درصد کمتر از حاشیه بازار شود
خودرونگاران - اگر خودکار رئیس جمهوری بچرخد قیمت خودرو 5 درصد کمتر از حاشیه بازار خواهد شد. از روزی که قیمت ارز افزایش پیدا کرد و تحریم‌ها آغاز شد مدیران خودروسازی از افزایش قیمت‌ها صحبت کردند. این موض...
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۵۲
دور زدن معاینه فنی با کاتالیست اجاره‌ای!
خودرونگاران - این روزها بحث اخذ معاینه فنی خودورها با اجرای فاز دوم طرح کاهش مورد توجه قرار گرفته است اما سودجویانی در بازار وجود دارند که با اجاره کاتالیست، سعی در دور زدن معاینه فنی دارند.
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۳۹
از گروه خودروسازی دایملر چه می‌دانید؟ + دانشنامه
خودرونگاران - گروه خودروسازی دایملر در سال ۱۸۹۹ تأسیس و از چند شرکت زیر مجموعه تشکیل شده است که توانسته موفقیت‌های فراوانی را به دست آورد.
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۳۵
قیمت خودرو اصلاح شود
خودرونگاران - سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس از مطرح شدن اصلاح قیمت خودرو توسط خودروسازان و قطعه سازان و عزم ستاد تنظیم بازار برای بررسی این پیشنهاد خبر داد.
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۳۰
تحویل ۱۲ هزار خودروی خانواده رنو تا پایان امسال
خودرونگاران - معاون بازاریابی و فروش سایپا گفت: تا پایان این هفته، به ۱۲ هزار نفر از ۴۸ هزار خریدار خودروهای خانواده رنو اطلاع می‌دهیم که مشمول دریافت این خودروها تا پایان سال می‌شوند و برای مابقی خر...
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۲۰
گران‎فروشی ۵۰درصدی قطعات خودرو در بازار
خودرونگاران - نیک آیین با اعلام اینکه ساماندهی بازار قطعات یدکی خودرو نیازمند نظارت جدی مسئولان و البته عرضه قطعه به بازار است، گفت: برخی نمایندگی‌ها قطعه ۷۵۰ هزار تومانی تندر۹۰ را یک میلیون و ۵۰۰ هزا...
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۱۵
مانعی در مسیر اجرای خروج فرسوده‌های سنگین
خودرونگاران - سه ماه دیگر، طرح ابر پروژه اسقاط خودروهای سنگین یکساله می‌شود. در طرح یاد شده قرار بود ۲۰۲ هزار دستگاه خودروی فرسوده سنگین تا پایان عمر دولت دوازدهم از رده خارج شود. حال با توجه به شرایط...
۱۳۹۷/۸/۲۸ - ۰۹:۰۱
هیاهوی قطعه‌سازان در سکوت خودروسازها
خودرونگاران - این روزها در سکوت محض خودروسازان، این قطعه‌سازها هستند که پرچم آزادسازی قیمت را در دست گرفته و به‌واسطه برگزاری جلسات مختلف با مسوولان مربوطه، به‌دنبال افزایش قیمت خودروهای داخلی هستند.
۱۳۹۷/۸/۲۷ - ۱۹:۲۷
الزام داشتن صندلی کودک در خودروهای سواری و کلاه ایمنی برای تمامی سرنشینان موتور
خودرونگاران - نائب رئیس کمیسیون عمران مجلس از اصلاح ماده 19 قوانین راهنمایی و رانندگی و الزامی شدن داشتن صندلی کودک و کلاه ایمنی برای تمامی سرنشینان موتور در جلسه امروز کمیسیون عمران خبر داد.
۱۳۹۷/۸/۲۷ - ۱۶:۵۷
قیمت‌های جدید امروز اعلام نمی‌شوند
خودرونگاران - عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، گفت: قیمت‌های جدید خودرو طی امروز و فردا اعلام نمی‌شود، روز گذشته جلسه‌ای در دفتر وزیر صنعت، معدن و تجارت برگذار شد.
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۱۲:۲۱
ورود کاتالیست‌های قلابی به بازار
خودرونگاران - مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروی شهر تهران از ورود کاتالیست‌های قلابی به بازار خبر داد و گفت: کاتالیست ۷ گرم پلاتین دارد و در حال حاضر با افزایش قیمت طلا برخی از سازنده‌ها این فلز گران قی...
۱۳۹۷/۸/۲۱ - ۱۱:۱۸
جايگزيني خودروهاي خانواده رنو با گروه ايكس 100 و ايكس 200 كاملا اختياري است
خودرونگاران-گروه خودروسازي سايپا طي اطلاعيه اي و با هدف شفاف سازي هرچه بيشتر بخش نامه ابلاغ شده به نمايندگي هاي فروش در خصوص ايفاي تعهدات شركت پارس خودرو و جايگزيني خودروهاي خانواده رنو با ساير محصولا...
۱۳۹۷/۸/۲۱ - ۰۹:۲۶
جايگزين هاي اجباري
خودرونگاران - « هر دم از این بام بری می رسد » مثال شفاف این روزهای صنعت خودروی ایران است . در حالی که قرار بود طبق وعده های متعدد مسوولان پراید از گردونه تولید خارج شده و سل 98 را نبیند ولی برنامه ری...
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۰۹:۳۵
سکوت شورای رقابت
خودرونگاران-با وجود اعلام قبلی مسوولان شورای رقابت مبنی‌بر ادامه حضور در پروسه قیمت‌گذاری خودرو، این شورا فعلا برنامه‌ای برای تعیین قیمت جدید خودروهای داخلی ندارد.
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۰۹:۱۰
مجلس به‌دنبال تدوین استراتژی خودرو
خودرونگاران - طرح ساماندهی بازار خودرو که پیش از این در دستور کار نمایندگان مجلس قرار داشت، با تغییراتی به طرح ساماندهی صنعت خودرو تغییر یافت.
۱۳۹۷/۸/۲۰ - ۰۹:۵۱
معمای اصلاح ساختار مالکیت خودروسازان
خودرونگاران- سالهاست که صداهای مختلف خواهان اصلاح ساختار در جاده مخصوص هستندو معتقدند که با اصلاح ساختاری که در کارخانه های خودروسازی روی خواهد داد می توان آینده صنعت خودرو را به راهی که از آن خارج شد...
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۱۰:۳۲
گلايه هاي خودرويي سازمان استاندارد در رسانه ملي
خودرونگاران - معاون سازمان استاندارد گفت: زیرساخت‌های خودروسازی و استانداردهای آلایندگی هنوز به طور کامل انجام نشده است. جایزه ملی کیفیت و بهره وری موضوع ملی است، بنابراین اگر نگاه‌ها سطحی باشد، مشکلا...
۱۳۹۷/۸/۲۱ - ۱۶:۴۳
قیمت خودرو را آزاد کنید
خودرونگاران-دبیر انجمن قطعه‌سازان راهکار اساسی حل مشکل صنعت قطعه‌سازی کشور را آزادسازی قیمت خودرو اعلام کرد و گفت: اکثر قطعه‌سازان به این اتفاق نظر رسیده اند که بخشی از مشکلات این صنعت با آزادسازی قیم...
۱۳۹۷/۸/۲۵ - ۱۱:۰۷
تامین ۸۰ درصد نیاز صنعت خودرو توسط قطعه سازان داخلی
خودرونگاران - بیش از ۸۰ درصد نیاز صنعت خودرو توسط قطعه سازان داخلی و فقط ۲۰ درصد نیاز از طریق واردات تامین می‌شود.
۱۳۹۷/۸/۲۲ - ۱۷:۰۳
واردات خودرو برای دولت مزیت دارد
خودرونگاران - رییس فدراسیون واردات در واکنش به مسئله ممنوعیت واردات خودرو گفت: آزادسازی واردات خودرو برای دولت مزیت دارد.
۱۳۹۷/۸/۲۰ - ۱۲:۱۰
به‌جای ساندرو پراید تحویل بگیرید+ سند
خودرونگاران - شرکت سایپا در بخشنامه‌ای قابل تأمل به نمایندگی‌ها اعلام کرد مشتریانی که ساندرو و تندر۹۰ ثبت‌نام کرده‌اند، می‌توانند محصولات خانواده پراید یا تیبا را به‌جای خودروی ثبت‌نامی خود تحویل بگیر...
۱۳۹۷/۸/۲۳ - ۱۶:۱۸
قیمت جدید خودروها تا اوایل هفته آینده اعلام می شود
خودرونگاران-معاون امور صنایع وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: قیمت نهایی خودروها شنبه و یکشنبه هفته آینده (26 و 27 آبان) و با در نظر گرفتن همه جوانب کار از جمله قیمت های تمام شده خودروسازان و در نظر گرفتن...
۱۳۹۷/۸/۲۰ - ۱۴:۴۳
فردا؛ آغاز بکاربزرگترین نمایشگاه بین المللی قطعات خودرو خاورمیانه در تهران
خودرونگاران - سیزدهمین نمایشگاه بین المللی قطعات، لوازم و مجموعه های خودروتهرانکه در نوع خود بزرگترین نمایشگاه منطقه خاورمیانه محسوب می شودفردا با حضور مقامات وزارت صنعت، معدن و تجارت و مدیران همه شرک...